AXBOROT TEXNOLOGIYALARI TERMINLARINING INGLIZ TILIDAN O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILINISHIDA YUZAGA KELADIGAN MUAMMOLAR
Keywords:
tarjima muammolari, termin tarjimasi, ekvivalent, kalkalash, transkripsiya, izohli tarjima, qisqartma, terminografik me’yor. PROBLEMS ARISING INAbstract
Maqolada axborot texnologiyalari terminlarini ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilishda yuzaga keladigan muammolar tipologiyasi ishlab chiqilgan. 320 birlikdan iborat kartoteka asosida tarjima usullarining miqdoriy taqsimoti aniqlandi: kalkalash — 46,6%, transkripsiya — 23,4%, izohli tarjima — 13,8%, semantik o‘zlashtirish — 7,5%, gibrid hosila va o‘zgarmagan holda o‘zlashtirish — 4,4% dan. Muammolarning yetti tipi ajratildi: referensial nomuvofiqlik, ekvivalent yo‘qligi, ko‘p ma’nolik, «soxta do‘stlar», qisqartmalar, grammatik siljishlar va me’yoriy omil. Har bir tip uchun amaliy misollar va yechim tamoyillari keltirilgan.
References
Vyuster E. Einführung in die allgemeine Terminologielehre und terminologische Lexikographie. — Wien; New York: Springer, 1979.
Lotte D.S. Osnovы postroeniya nauchno-texnicheskoy terminologii. — Moskva: Izdatelstvo AN SSSR, 1961.
Superanskaya A.V., Podolskaya N.V., Vasilyeva N.V. Obshaya terminologiya: voprosы teorii. — Moskva: Nauka, 1989.
Leychik V.M. Terminovedenie: predmet, metodы, struktura. — Moskva: KomKniga, 2006.
Grinev-Grinevich S.V. Terminovedenie. — Moskva: Akademiya, 2008.
Cabré M.T. Terminology: Theory, Methods and Applications. — Amsterdam: John Benjamins, 1999.
Sager J.C. A Practical Course in Terminology Processing. — Amsterdam: John Benjamins, 1990.
Komissarov V.N. Teoriya perevoda (lingvisticheskie aspektы). — Moskva: Vыsshaya shkola, 1990.
Hojiyev A. O‘zbek tili so‘z yasalishi tizimi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2007. — 167 b.
Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. — Toshkent, 2019.
O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jild. A. Madvaliyev tahriri ostida. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
Begmatov E., Madvaliyev A. O‘zbek tilining imlo lug‘ati. — Toshkent: Akademnashr, 2013.
ISO/IEC 2382:2015. Information technology — Vocabulary.
IEEE Std 610.12-1990. Standard Glossary of Software Engineering Terminology.
