O‘zbekistondagi ilmiy yangiliklar jurnali
ISSN (onlayn): 3093-8651 Nashr soni: oyiga bir marta Bosh Muharrir:D.Sharapova Til: Ingliz Tili, Rus tili, O'zbek tili Mamlakat: O'zbekiston IF(Impact Factor): 9.713 / 2025 ResearchBib
CLIL TEXNOLOGIYASI ASOSIDA CHET TILLARI O‘QITISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Ushbu maqolada CLIL (Content and Language Integrated Learning - Mazmun va tilni birlashtirib o‘qitish) texnologiyasi asosida chet tillari o‘qitish samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda CLIL texnologiyasining mohiyati, asosiy tamoyillari, «4C» modeli tarkibiy qismlari va ushbu yondashuvning an'anaviy chet tili o‘qitishdan farqli xususiyatlari ko‘rsatilgan. Maqolada O‘zbekiston umumta’lim maktablari va oliy ta’lim muassasalarida CLIL texnologiyasini joriy etishning imkoniyatlari va muammolari, tajriba-sinov natijalari hamda metodologik tavsiyalar bayon etilgan. Eksperimental tadqiqot natijalari CLIL texnologiyasini maqsadli qo‘llash o‘quvchilarning chet tili malakasi, fanga oid bilimi va kognitiv rivojlanishini bir vaqtda sezilarli darajada oshirishini tasdiqlamoqda. Taklif etilgan metodologiya ta’lim muassasalari uchun amaliy qo‘llanma sifatida xizmat qilishi mumkin.
TALABALARNING REFLEKSIV QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH ASOSIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI
Ushbu maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarni kasbiy tayyorlash jarayonida refleksiv qobiliyatlarni rivojlantirishga yo‘naltirilgan innovatsion texnologiyalar va metodologik yondashuvlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda refleksiya tushunchasining pedagogik mohiyati, bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini shakllantirish va o‘quv jarayonini takomillashtirishda refleksiv qobiliyatlarning tutgan o‘rni ko‘rsatilgan. Muallif tomonidan ishlab chiqilgan refleksiv ta’lim texnologiyasi, uning bosqichlari, usullari va vositalari batafsil yoritilgan. Eksperimental tadqiqot natijalari refleksiv qobiliyatlarni maqsadli rivojlantirish bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy mahoratini sezilarli darajada oshirishini tasdiqlaydi. Maqolada taklif etilgan metodologiya oliy ta’lim muassasalarida pedagogika ta’limini modernizatsiya qilishda samarali qo‘llanilishi mumkin.
"KELAJAK O‘QITUVCHISI" KONSEPSIYASI VA RAQAMLI KOMPETENTLIKNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI
Ushbu maqolada «Kelajak o‘qituvchisi» konsepsiyasi doirasida bo‘lajak pedagoglarning raqamli kompetentligini shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli kompetentlik tushunchasining mazmuni, tarkibiy komponetlari va zamonaviy ta’lim standartlari bilan o‘zaro bog‘liqligi o‘rganilgan. Maqolada DigComp 2.1, UNESCO ICT-CFT va milliy ta’lim konsepsiyalari nuqtai nazaridan «kelajak o‘qituvchisi» portreti, uning raqamli savodxonlik, raqamli pedagogika va raqamli etika bo‘yicha majburiy kompetentliklari belgilab berilgan. Shuningdek, bo‘lajak o‘qituvchilarning raqamli kompetentligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan modul asosidagi ta’lim dasturi va uning eksperimental sinovlari natijalari yoritilgan. Tadqiqot natijalari taklif etilgan metodologiyaning oliy pedagogik ta’limni modernizatsiya qilishdagi amaliy ahamiyatini ko‘rsatadi.
MAKTABGACHA TARBIYA MUASSASASIDA UMUMIY TABIAT BURCHAGINI, HAR BIR GURUHDA JONLI BURCHAKNI TASHKIL ETISH
Mazkur maqolada maktabgacha tarbiya muassasalarida umumiy tabiat burchagi va guruhlarda jonli burchaklarni tashkil etishning pedagogik asoslari yoritilgan. Tabiat burchagining bolalar ekologik tarbiyasidagi o‘rni, uning jihozlanishi, mazmuni va ta’limiy-tarbiyaviy imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, jonli burchaklarda o‘simliklar va hayvonlarni parvarish qilish orqali bolalarda ekologik madaniyat, mehnatsevarlik va tabiatga nisbatan mas’uliyat hissini shakllantirish masalalari ko‘rib chiqilgan.
MAKTABGACHA TA’LIM MUASSASALARIDA TABIAT BILAN TANISHTIRISH MASHG‘ULOTLARINI REJALASHTIRISH VA TASHKIL QILISH
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarni tabiat bilan tanishtirish mashg‘ulotlarini rejalashtirish va tashkil etishning pedagogik asoslari yoritilgan. Tabiat bilan tanishtirish mashg‘ulotlarining mazmuni, maqsad va vazifalari, rejalashtirish tamoyillari hamda mashg‘ulotlarni tashkil etishning samarali usullari tahlil qilingan. Shuningdek, bolalarda ekologik bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirishda kuzatish, ekskursiya, tajriba va didaktik o‘yinlardan foydalanishning ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari tabiat bilan tanishtirish mashg‘ulotlarini puxta rejalashtirish bolalarning ekologik madaniyatini rivojlantirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI TABIAT BILAN TANISHTIRISH MASHG‘ULOTLARIDA TA’LIM-TARBIYAVIY ISHLARNI TASHKIL ETISH
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni tabiat bilan tanishtirish mashg‘ulotlarida ta’lim-tarbiyaviy ishlarni tashkil etishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Tabiat bilan tanishtirish mashg‘ulotlarining mazmuni, maqsad va vazifalari, pedagogik ahamiyati hamda ularni samarali tashkil etish metodlari tahlil qilingan. Shuningdek, bolalarda ekologik madaniyat, tabiatga ongli munosabat va kuzatuvchanlikni rivojlantirishda mashg‘ulotlarning o‘rni ochib berilgan. Tadqiqot natijalari tabiat bilan tanishtirish jarayonini to‘g‘ri tashkil etish bolalarning har tomonlama rivojlanishiga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
ATMOSFERA HAVOSINING IFLOSLANISHI, OQIBATLARI VA CHORA-TADBIRLARI
Mazkur maqolada atmosfera havosining ifloslanish manbalari, uning atrof-muhit va inson salomatligiga ta’siri hamda ekologik muammolarni bartaraf etish bo‘yicha chora-tadbirlar tahlil qilingan. Atmosfera havosining ifloslanishi natijasida yuzaga kelayotgan global iqlim o‘zgarishlari, kislotali yomg‘irlar, ozon qatlamining yemirilishi va aholi salomatligiga salbiy ta’siri ilmiy jihatdan yoritilgan. Shuningdek, atmosfera havosini muhofaza qilish va ekologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
IJTIMOIY DAVLATNING KONSTITUTSIYADA MUSTAHKAMLANISHI VA JAMIYAT SOHALARIDA NAMOYON BO‘LISHI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida ijtimoiy davlat tamoyilining konstitutsiyaviy mustahkamlanishi hamda uning jamiyatning turli sohalarida namoyon bo‘lish xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot davomida ijtimoiy davlat nazariyasining ilmiy asoslari, yangi tahrirdagi Konstitutsiyada mazkur tamoyilning ifodalanishi, ta’lim, sog‘liqni saqlash, ijtimoiy himoya va bandlik sohalaridagi amaliy ko‘rinishlari o‘rganilgan. Shuningdek, xorijiy davlatlar tajribasi tahlil qilinib, ijtimoiy davlat tamoyillarini yanada takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
ОЦЕНКА КЛИНИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ СОВРЕМЕННЫХ ФИЗИОТЕРАПЕВТИЧЕСКИХ МЕТОДОВ ПРИ ХРОНИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЯХ КОЖИ
В статье представлена оценка клинической эффективности современных физиотерапевтических методов у пациентов с хроническими заболеваниями кожи. Проведён анализ клинических данных 120 пациентов с псориазом, атопическим дерматитом, хронической экземой и себорейным дерматитом. Пациенты были распределены на две группы: основную — 60 человек и контрольную — 60 человек. В основной группе наряду со стандартным лечением применялись NB-UVB-фототерапия 311 нм, низкоинтенсивная лазеротерапия, магнитотерапия и ультразвуковое воздействие. В контрольной группе проводилось стандартное медикаментозное и местное лечение. Эффективность терапии оценивалась по индексам PASI, EASI, DLQI, визуальной аналоговой шкале зуда, а также по показателям ремиссии и рецидивов. Полученные результаты показали, что добавление физиотерапевтических методов к стандартному лечению способствует более выраженному снижению клинических индексов, уменьшению зуда, улучшению качества жизни и снижению частоты рецидивов.
MAKTAB VA TEXNIKUMLARDA INFORMATIKA DARSLARIDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada maktab va texnikumlarda informatika fanini o‘qitish jarayonida zamonaviy texnologiyalardan foydalanishning pedagogik ahamiyati va samaradorligi tahlil qilingan. Ta’lim jarayonida sun’iy intellekt vositalari, interaktiv platformalar, bulutli texnologiyalar, virtual laboratoriyalar hamda dasturlash muhitlaridan foydalanishning o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini rivojlantirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar yordamida informatika darslarini tashkil etishning afzalliklari, o‘quvchilarning raqamli savodxonligini oshirish va ularni kelajak kasblariga tayyorlash masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari informatika ta’limida innovatsion texnologiyalardan foydalanish ta’lim sifati va samaradorligini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
BETWEEN COMPLIANCE AND COMPETITIVENESS: HOW EU CARBON REGULATIONS ARE RESHAPING THE EXPORT LANDSCAPE FOR UZBEK COMPANIES
The European Union's twin regulatory frameworks — the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) and the Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) — are transforming the conditions under which non-EU exporters access European markets. This article examines the implications of these regulations for Uzbek companies engaged in, or aspiring to engage in, EU-oriented trade. It argues that while CBAM and CSRD introduce real compliance costs and institutional challenges, they simultaneously create a window of opportunity for Uzbek exporters willing to invest in emissions transparency and sustainable production. The article outlines the key mechanics of each regulation, assesses Uzbekistan's current exposure, and proposes a framework for how Uzbek businesses and policymakers can respond strategically.
ПРОДУКТИВНЫЕ ИННОВАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ШКОЛЬНОМ ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ
В данной статье рассматривается значение продуктивных инновационных технологий в процессе обучения русскому языку в школе, анализируется их роль и эффективность в развитии языковых компетенций учащихся. Освещаются особенности применения интерактивных методов, информационно-коммуникационных технологий, метода проектов и технологии обучения в сотрудничестве на уроках русского языка. Результаты исследования показывают, что инновационные подходы играют важную роль в формировании самостоятельного мышления, культуры общения и языковых навыков учащихся.
PAREMIOLOGIK VA LAKUNAR BIRLIKLARNING LINGVOMADANIY TADQIQI
Ushbu maqolada paremiologik birliklar hamda lakunar birliklarning lingvomadaniy tadqiqi tizimli tahlil qiladi. Tadqiqotning maqsadi maqol-matal va lakunar hodisasining milliy qadriyatlar, konseptlar hamda madaniy kodlar bilan bog‘lanish mexanizmlarini ochishdir. Metod sifatida semantik-komponent tahlil, kognitiv talqin va qiyosiy tarjima tahlili qo‘llanadi. Ilmiy yangilik lakunarlikning paremiologik qatlamda namoyon bo‘lish mezonlarini aniqlashdadir.
АРХИТЕКТУРА ПРОАКТИВНОГО ПОИСКА УГРОЗ (THREAT HUNTING) НА ОСНОВЕ ТАКСОНОМИИ ПОВЕДЕНЧЕСКИХ ПАТТЕРНОВ СИСТЕМНЫХ ЖУРНАЛОВ: ТЕОРЕТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ И ЭМПИРИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
В данной статье рассматривается проблема операционализации проактивного поиска угроз (Threat Hunting) в современных центрах мониторинга ИБ (SOC). Автором вводится и обосновывается Фреймворк таксономии поведенческих паттернов (Behavioral Pattern Taxonomy Framework, BPTF), который систематизирует артефакты журналов событий по фазам жизненного цикла атаки. На основе анализа реальных кейсов (Emotet, Mirai, SUNBURST, Cobalt Strike) и данных датасета CTU-13 доказывается эффективность гипотезо-управляемого подхода, позволяющего сократить интервал присутствия злоумышленника в сети с сотен дней до нескольких часов.
THE ARTISTIC EXPRESSION OF NATIONAL IDENTITY IN ABDULLAH SHER´S POETRY
This article examines the expression of national identity in the literary works of Abdullah Sher, one of the prominent representatives of contemporary Uzbek poetry. The study analyzes the poet’s depiction of national character, homeland, rural life, and the spiritual values of the Uzbek people. Particular attention is paid to the artistic means through which the poet conveys national spirit, cultural traditions, and the worldview of the Uzbek nation. The article argues that Abdullah Sher’s poetry serves as a significant reflection of national consciousness and cultural heritage.
ABDULLAH SHER AS A MASTER OF POETIC TRANSLATION
This article examines Abdullah Sher's contribution to Uzbek literary translation. Particular attention is paid to his translations of Heinrich Heine and Nicolás Guillén. The study analyzes the artistic features of poetic translation, including the preservation of imagery, rhythm, emotional content, and national-cultural elements. It is argued that Abdullah Sher successfully recreated the aesthetic value of the original texts while adapting them to the linguistic and cultural context of Uzbek readers.
"IPAK VA JUN IPLARINING GILAMDAGI NAQSH KOMPOZITSIYASIGA TA’SIRI VA ULARNING FARQI"
Gilamchilik san’atida xomashyo (ipak yoki jun tolasi) tanlash shunchaki texnik jarayon emas, balki tayyor mahsulotning ornamental arxitektonikasi va vizual estetikasini belgilab beruvchi asosiy omildir. Xiva gilamchilik maktabida har ikkala materialdan ham keng foydalanilgan bo‘lib, ularning har biri naqshlar kompozitsiyasiga turlicha ta’sir ko‘rsatadi. Ipak va jundan gilam to‘qilganda naqshlar (gullar) vizual ko‘rinishi, aniqligi va tuzilishi jihatidan bir-biridan keskin farq qiladi. Bu farq iplarning tabiati, qalinligi va nurni aks ettirish xususiyatiga bog‘liq.
O‘ZBEK VA AFGON GILAMLARI: QIYOSIY TAHLIL VA TAVSIF
Maqolada O‘zbek va Afg‘on gilamlarini kelib chiqish tarixi, ularga ishglatiladigan xomashyo turi, naqsh va dizayni keltirilgan. Shuningdek, ularning sifat ko‘rsatkichlari o‘rganilib, qiyosiy tahlili keltirib o‘tilgan.
SUN’IY INTELLEKTNING BIZNESGA TA’SIRI VA YANGI IMKONIYATLAR
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining biznes va tadbirkorlik faoliyatiga ta’siri, ularning iqtisodiy samaradorlikni oshirishdagi o‘rni hamda yangi biznes imkoniyatlarini yaratishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekistonda sun’iy intellektni rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan davlat siyosati, normativ-huquqiy hujjatlar va raqamli transformatsiya jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot davomida sun’iy intellektning turli biznes yo‘nalishlarida qo‘llanilishi, uning afzalliklari va kamchiliklari yoritilib, kelajakdagi rivojlanish istiqbollari yuzasidan xulosalar berilgan.
MAYDA NAQSHLI KIYIMBОP TО’QIMALAR TUZILISH PARAMETRLARI TADQIQOTI
Sо‘nggi yillarda respublikada yengil sanоatning tikuv-trikоtaj, tо‘qimachilik, mо‘ynachilik va charm-pоyabzal tarmоqlarini yuksaltirish, ishlab chiqarilayоtgan tayyоr mahsulоtlarning turlari kо‘paytirish va assоrtimentini kengaytirish, shuningdek, shu yо‘nalish kоrxоnalarining investitsiya va ekspоrt salоhiyatini har tоmоnlama qо‘llab-quvvatlash bо‘yicha kоmpleks chоra-tadbirlar amalga оshirilmоqda. Shu bilan birga jahоn bоzоrlaridagi raqоbatning kuchayishi, texnоlоgiyalarning rivоjlanishi va xоrijiy ishlab chiqaruvchilar tоmоnidan mahsulоt ishlab chiqarish xarajatlarining kamaytirilishi ushbu sоhalarni rivоjlantirish bо‘yicha qо‘shimcha chоra-tadbirlar ishlab chiqilishini talab etmоqda.
INGLIZ VA O'ZBEK TILSHUNOSLIGIDA FRAZEOLOGIK BIRLIKLAR TADQIQI: QIYOSIY TAHLIL
Ushbu maqolada ingliz va o'zbek tilshunosligida frazeologik birliklarning o'rganilishi, ularning tasnifi va tadqiqot metodlari qiyosiy aspektda ko'rib chiqiladi. Frazeologiya tilshunoslikning muhim sohasi sifatida XX asrning o'rtalaridan boshlab mustaqil fan darajasiga ko'tarilgan. Ingliz tilshunosligida Ch. Balli, A.V. Kunin; o'zbek tilshunosligida esa G'. Salomov, Sh. Rahmatullayev kabi olimlarning ilmiy ishlari frazeologiyaning rivojlanishiga ulkan hissa qo'shgan. Maqolada mazkur olimlarning konsepsiyalari tahlil qilinib, ikki til frazeologik birliklari o'rtasidagi o'xshashlik va farqlar aniqlanadi. Qiyosiy-tipologik tahlil natijasida ingliz va o'zbek tillarida frazeologik birliklarning universal va milliy-madaniy xususiyatlari belgilab beriladi.
IMPROVING SECURITIES OPERATIONS IN COMMERCIAL BANKS THROUGH DIGITAL TECHNOLOGIES
This article examines the role of digital technologies in transforming securities-related operations conducted by commercial banks, including custody services, brokerage, underwriting, settlement, and portfolio management. The rapid evolution of financial markets, combined with growing regulatory demands and rising customer expectations, has compelled commercial banks to modernize their securities infrastructure through technologies such as blockchain, application programming interfaces (APIs), artificial intelligence, robotic process automation, and cloud-based trading platforms. The article analyzes the current state of securities operations in commercial banks, identifies operational inefficiencies inherent in traditional models, and explores how digital tools enhance speed, transparency, accuracy, and risk management. Based on international experience and empirical observations, the article proposes practical recommendations for accelerating digital transformation of securities operations, particularly within emerging banking markets such as Uzbekistan.
AI VA MUSIQA: MASHINA KUYLAY OLADI, LEKIN KOʻZ YOSHNI BILMAYDI!
Ushbu maqola sun’iy intellekt texnologiyalarining zamonaviy musiqa sanoatiga ta’sirini ilmiy va badiiy nuqtai nazardan tahlil etadi. Tadqiqot davomida AI tomonidan yaratilgan musiqiy asarlar va inson ijrochiligi o‘rtasidagi asosiy farqlar ko‘rib chiqiladi: hissiyot, tajriba va ijodiy noyoblik masalalari markaziy o‘ringa qo‘yiladi. Professional ijrochilar va tanqidchilarning qarashlari kontrast usulida taqdim etiladi. Maqola musiqiy san’atning kelajagi va inson ovozining beqiyos qimmatini ochib berishga qaratilgan.
О‘QUVCHILARNING О‘QUV FAОLIYATINI NEYRОPEDAGОGIK BAHОLASH USULLARI
Ushbu maqоlada о‘quvchilarning о‘quv faоliyatini neyrоpedagоgik bahоlashning ilmiy-nazariy asоslari yоritilgan. Neyrоpedagоgikaning ta’lim tizimidagi о‘rni, о‘quv faоliyatini bahоlashda qо‘llaniladigan neyrоpsixоlоgik va pedagоgik diagnоstika usullari tahlil qilingan. О‘quvchilarning diqqat, xоtira, tafakkur, nutq va ijrо funksiyalarini bahоlashga xizmat qiluvchi metоdikalar tavsiflangan hamda ularning ta’lim amaliyоtidagi ahamiyati asоslab berilgan. Tadqiqоt natijalariga kо‘ra, neyrоpedagоgik bahоlash о‘quvchilarning individual bilish xususiyatlarini aniqlash, ta’lim jarayоnini individuallashtirish va о‘quv samaradоrligini оshirishning muhim оmili hisоblanadi.
EFFECTIVE METHODS FOR INCREASING STUDENT ENGAGEMENT IN EFL CLASSROOMS
Student engagement plays a crucial role in the success of English as a Foreign Language (EFL) learning. Engaged students are more motivated, actively participate in classroom activities, and achieve better language learning outcomes. This study explores effective methods for increasing student engagement in EFL classrooms. The research examines various instructional strategies, including interactive learning activities, collaborative tasks, technology integration, gamification, and student-centered teaching approaches. The findings indicate that creating a supportive learning environment and incorporating communicative activities significantly enhance students’ motivation, participation, and language proficiency. Furthermore, the use of digital tools and authentic learning materials encourages learners to take an active role in the learning process. The study highlights the importance of adopting innovative teaching methods to improve student engagement and achieve more effective EFL instruction.
JAHON VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA BOLALAR NUTQINING O‘RGANILISHI
Mazkur maqolada bolalar nutqi ontogenezi masalasining jahon va o‘zbek tilshunosligida o‘rganilish tarixi tahlil qilinadi. Tadqiqotda XIX asr oxiridagi kundalik-kuzatuv an’analaridan boshlab XX asrning psixologik, psixolingvistik, generativ, sotsiomadaniy, funksional-pragmatik va korpusga asoslangan yondashuvlarigacha bo‘lgan ilmiy yo‘nalishlar izchil ko‘rib chiqildi. Jahon tilshunosligida bolalar nutqi avval bolaning individual rivojlanish faktlarini qayd etish orqali, keyinchalik esa til qobiliyati, grammatik tizimning shakllanishi, muloqot muhitining ta’siri, nutqiy akt va pragmatik kompetensiya kabi masalalar asosida tadqiq qilingan. O‘zbek tilshunosligida esa bu yo‘nalish nisbatan keyinroq shakllangan bo‘lsa-da, so‘nggi yillarda bolalar nutqining psixolingvistik, sotsiopsixolingvistik, pragmalingvistik, deyktik, kvazidialogik va bilingval jihatlariga oid izlanishlar kengayib bormoqda. Maqolada mavjud ilmiy manbalar asosida o‘zbek bolalar nutqini tadqiq etishning bugungi holati, erishilgan natijalar va yechilishi lozim bo‘lgan muammolar aniqlanadi.
XALQARO JINOYAT SUDINING TASHKIL TOPISHI VA RIVOJLANISHINING XALQARO-HUQUQIY BOSQICHLARI.
Ushbu maqola Xalqaro jinoyat sudining tashkil topishi,uning tarixi va rivojlanish bosqichlarini tahlil tahlil qiladi.Muallif xalqaro jinoyat yurisdiksiyasi tarixi, ikkichi jahon urishining xalqaro jinoyati rivojlanishiga ta’siri hamda Rim statutining qabul qilinish jarayonini o‘rganib chiqadi.Shuningdak Rim statutini tuzilishi tahlil qiladi.
Ushbu maqolada ko‘makchilarning ma’no jihatdan gap tarkibida qo‘llanilib, presuppozitsiya hodisasiga ishora qilishi va yashirin ma’no ifodalashi haqida fikr yuritilgan. Shuningdek, ko‘makchilar ifodalagan yashirin ma’no (presuppozitsiya) gapni mazmunan murakkablashtirishi va ayni vaqtda nutqiy tejamlilikni yuzaga keltirishini misollar orqali ochib berilgan.
ГЛОБАЛЛАШУВ ВА ТАЪЛИМ СОҲАСИДАГИ ХАЛҚАРО ҲАМКОРЛИК ШАРОИТИДА УНИВЕРСИТЕТНИНГ ТАДБИРКОРЛИК МОДЕЛИНИ АМАЛГА ОШИРИШНИНГ ИННОВАЦИОН ЁНДАШУВЛАРИ
Мақолада глобаллашув ва таълим соҳасидаги халқаро ҳамкорлик шароитида университетнинг тадбиркорлик моделини амалга оширишнинг инновацион ёндашувлари кўриб чиқилади. Тадбиркорлик университети концепциясининг назарий асослари ва унинг олий таълим муассасаларини ташкил этишнинг бошқа моделлари орасидаги ўрни очиб берилади. Глобаллашув ва халқаро ҳамкорлик жараёнларининг университетлар фаолиятини трансформация қилишга таъсири таҳлил қилинади, тадбиркорлик моделини жорий этишнинг илғор хорижий ва постсовет тажрибаси умумлаштирилади. Мазкур моделни Ўзбекистон Республикасининг олий таълим муассасаларида амалга оширишнинг ҳозирги ҳолати, муаммолари ва истиқболларига алоҳида эътибор қаратилади. Тадқиқот натижаларига кўра, фан, бизнес ва давлат ўртасидаги ўзаро муносабатларни уйғунлаштириш, стартапларни қўллаб-қувватлаш инфратузилмасини молиялаштириш ва ривожлантириш, илмий ишланмаларни тижоратлаштириш тартибларини соддалаштириш, тадбиркорлик компетенцияларини ривожлантириш ва университетларнинг халқаро ҳамкорлигини мустаҳкамлаш бўйича амалий тавсиялар шакллантирилади.
Bul maqalada qala territoriyasın injenerlik tayarlawdıń teoriyalıq hám ámeliy tiykarları qarastırıladı. Qala qurılısınıń dáslepki basqıshı retinde injenerlik tayarlaw jumıslarınıń mazmunı, infrastrukturanıń tiykarǵı sistemaları, qala infrastrukturasınıń dúzilisi hám sociallıq-ekonomikalıq infrastrukturanıń rawajlanıwındaǵı áhmiyeti ashıp beriledi. Sonday-aq jer betin tegislew, geologiyalıq izertlewler, drenaj sistemaların ornatıw, kommunikaciya tarmaqların joybarlaw hám qurılısqa tayarlaw basqıshlarınıń ózine tán qásiyetleri bayan etiledi. Maqalada injenerlik tayarlawdıń qala qurılısınıń qáwipsizligi, infrastrukturanıń nátiyjeli islewi hám ekologiyalıq teńsalmaqlılıqtı saqlawdaǵı orını ilimiy jaqtan negizlenedi.
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В СИСТЕМЕ БУХГАЛТЕРСКОГО УЧЕТА: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ, ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ
В статье исследуются современные направления применения технологий искусственного интеллекта в системе бухгалтерского учета. Рассмотрены основные тенденции цифровой трансформации бухгалтерской профессии, возможности автоматизации учетных процессов, повышения качества финансовой отчетности и эффективности принятия управленческих решений. Особое внимание уделено преимуществам использования технологий машинного обучения, обработки больших данных и интеллектуальной автоматизации в бухгалтерском учете предприятий. Выявлены основные проблемы внедрения искусственного интеллекта, связанные с качеством данных, информационной безопасностью, нормативным регулированием и подготовкой специалистов. Предложены направления дальнейшего совершенствования методологии бухгалтерского учета в условиях цифровой экономики.
DAVLAT XARIDLARI JARAYONIDA ICHKI AUDIT SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘NALISHLARI (XORIJIY TAJRIBA ASOSIDA)
Maqolada davlat xaridlari jarayonida ichki audit samaradorligini oshirishga doir xorijiy tajriba tadqiq etilgan. INTOSAIning davlat xaridlarini audit qilish bo‘yicha yo‘riqnomalari, Ichki auditorlar institutining (IIA) “Uch chiziqli modeli” va Janubiy Koreyaning raqamli davlat xaridlari tizimi (KONEPS) doirasidagi ichki nazorat amaliyoti tahlil qilingan hamda ular O‘zbekistondagi amaldagi me’yoriy-huquqiy baza bilan taqqoslangan. Tahlil natijasida ichki auditning institutsional mustaqilligini mustahkamlash, xavfga asoslangan metodologiyani joriy etish va raqamli ma’lumotlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga doir tavsiyalar ishlab chiqilgan.
SUN’IY INTELLEKT ASOSIDAGI AVTOMATLASHTIRILGAN TIZIMLARNI BUXGALTERIYA HISOBIGA JORIY ETISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI.
Maqolada sun’iy intellekt asosidagi avtomatlashtirilgan tizimlarni korxonalar buxgalteriya hisobiga joriy etishning iqtisodiy samaradorligi tadqiq etilgan. Xorijiy tajriba asosida ushbu tizimlarning xarajatlarni qisqartirish, xatoliklarni kamaytirish va moliyaviy hisobotlarni tezlashtirishdagi ta’siri tahlil qilingan, shuningdek O‘zbekistonda sun’iy intellekt texnologiyalarini iqtisodiyot tarmoqlariga, jumladan buxgalteriya sohasiga joriy etishning me’yoriy-huquqiy asoslari va amaliy natijalari o‘rganilgan. Tahlil natijasida milliy sharoitda ushbu tizimlarning iqtisodiy samaradorligini oshirishga doir tavsiyalar ishlab chiqilgan.
YASHIL TRANSPORT INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISHGA INVESTITSIYALARNI JALB ETISH ISTIQBOLLARI: O‘ZBEKISTON UCHUN INSTITUTSIONAL VA MOLIYAVIY MEXANIZMLAR
Mazkur maqolada yashil transport infratuzilmasini shakllantirish va rivojlantirishga investitsiyalarni jalb etishning iqtisodiy, institutsional hamda moliyaviy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda elektromobillar, elektr avtobuslar, quvvatlantirish stansiyalari, temir yo‘llarni elektrlashtirish, ekologik logistika markazlari, intellektual transport tizimlari hamda piyoda-veloinfratuzilmaning “yashil” iqtisodiyotga o‘tishdagi o‘rni yoritilgan. Transport sohasida investitsiyalarni jalb etish faqat texnik infratuzilmani yangilash bilan cheklanmasligi, balki energiya tizimi, shaharsozlik, ekologik siyosat va raqamli boshqaruv bilan uzviy bog‘langan holda olib borilishi lozimligi yoritilgan.
BIZNES JARAYONLARINI OPTIMALLASHTIRISHDA ZAMONAVIY ANALITIK USULLARDAN FOYDALANISH
Mazkur maqolada korxonalarda biznes jarayonlarini optimallashtirishda zamonaviy analitik usullardan foydalanish masalalari tadqiq etilgan. Xususan, biznes jarayonlarini modellashtirish, Business Process Management (BPM), process mining, Business Intelligence (BI), prediktiv tahlil, mashinaviy o‘qitish, imitatsion modellashtirish, operatsion tadqiqotlar hamda robotlashtirilgan jarayonlarni avtomatlashtirish texnologiyalarining o‘zaro bog‘liqligi yoritilgan. Korxonalarda jarayonlarni diagnostika qilish, muammoli nuqtalarni aniqlash, avtomatlashtirishga mos operatsiyalarni saralash, resurslarni optimal taqsimlash hamda jarayonlar natijadorligini doimiy monitoring qilishga asoslangan integratsiyalashgan model taklif etildi. Ushbu model korxonalarda operatsion xarajatlarni kamaytirish, xizmat ko‘rsatish tezligini oshirish, qarorlar qabul qilish sifatini yaxshilash va mijozlar ehtiyojiga tezkor javob qaytarishga xizmat qiladi.
RAQAMLI BANK XIZMATLARIDA KIBERXAVFSIZLIKNI TA’MINLASHNING DOLZARB MASALALARI
Mazkur maqolada raqamli bank xizmatlarida kiberxavfsizlikni ta’minlashning dolzarb masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda mobil banking, internet-banking, elektron to‘lovlar, masofaviy identifikatsiya, onlayn kreditlash va API integratsiyalari bilan bog‘liq kiberxatarlar tizimlashtirilgan. Raqamli bank xizmatlarida kiberxavfsizlikni boshqarish modeli taklif qilinib, uning boshqaruv, profilaktika, aniqlash, javob qaytarish va tiklanish bosqichlari ishlab chiqildi. Shuningdek, banklar uchun antifrod tizimlari, ko‘p omilli autentifikatsiya, xavfsiz API boshqaruvi, kiberxavfsizlik auditi, xodimlar va mijozlarning kiberxavfsizlik bo‘yicha savodxonligini oshirishga doir amaliy takliflar berilgan.
HUDUDIY TRANSPORT INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISHDA INVESTITSIYA RESURSLARIDAN SAMARALI FOYDALANISH MASALALARI
Mazkur maqolada hududiy transport infratuzilmasini rivojlantirishda investitsiya resurslaridan samarali foydalanishning iqtisodiy, institutsional va tashkiliy mexanizmlari tadqiq etilgan. Tadqiqotda avtomobil yo‘llari, temir yo‘l tarmoqlari, logistika markazlari, jamoat transporti, raqamli boshqaruv tizimlari hamda yo‘l xavfsizligi obyektlariga yo‘naltiriladigan mablag‘larni hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlaridan kelib chiqib taqsimlash masalalari yoritilgan. Investitsiya resurslarini hududlar kesimida ustuvorlashtirish uchun infratuzilmaviy ehtiyoj, iqtisodiy salohiyat, logistika bog‘liqligi, ijtimoiy qamrov va iqlim xavflarini hisobga oluvchi integral baholash modeli taklif etilgan. Tadqiqot natijasida transport loyihalarini tanlashda faqat qurilish xarajatlari emas, balki hayotiy sikl qiymati, saqlash xarajatlari, ijtimoiy foyda, xavfsizlik va hududiy multiplikativ samarani baholash lozimligi asoslangan.
TADBIRKORLIK SUBYEKTLARIDA RISKLARNI BOSHQARISHDA BIZNES TAHLILNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada tadbirkorlik subyektlarida risklarni boshqarish jarayonida biznes tahlil vositalaridan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Xususan, moliyaviy, operatsion, bozor, kredit, likvidlik, kiberxavfsizlik, ta’minot zanjiri va komplayens risklarini aniqlash, baholash, prognozlash hamda monitoring qilishda tavsifiy, diagnostik, prediktiv va preskriptiv tahlil usullarining o‘rni yoritilgan. Tadqiqotda tizimli tahlil, qiyosiy tahlil, kontent-tahlil, umumlashtirish hamda risklarni baholashning balli usullaridan foydalanildi. Taklif etilgan yondashuv tadbirkorlik subyektlarining noaniqlik sharoitiga moslashuvchanligini oshirish, zarar ehtimolini kamaytirish, resurslardan samarali foydalanish va boshqaruv qarorlarining sifatini yaxshilashga xizmat qiladi.
RAQAMLI IDENTIFIKATSIYA TIZIMLARINING BANK XIZMATLARIDAN FOYDALANISHNI SODDALASHTIRISHDAGI O‘RNI
Mazkur maqolada raqamli identifikatsiya tizimlarining bank xizmatlaridan foydalanishni soddalashtirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda masofaviy biometrik identifikatsiya, Face ID, elektron KYC, ko‘p omilli autentifikatsiya hamda xavfga asoslangan tekshiruv mexanizmlarining bank mijozlariga xizmat ko‘rsatish tezligi, qulayligi va xavfsizligiga ta’siri o‘rganilgan. Raqamli identifikatsiya bank hisobvarag‘ini masofadan ochish, mobil ilovaga ulanish, kartani boshqarish, onlayn kredit olish, parolni tiklash va yuqori xatarli operatsiyalarni tasdiqlash jarayonlarini soddalashtirishi aniqlandi. Shu bilan birga, biometrik ma’lumotlar daxlsizligi, soxta biometrik tasvirlardan himoyalanish, ayrim aholi qatlamlarining raqamli xizmatlardan foydalanishdagi qiyinchiliklari hamda identifikatsiya xatolari kabi muammolar mavjudligi qayd etildi.
PATOLOGIK FIZIOLOGIYA FANIDAN INTEGRATSIYALASHGAN OSCE STANSIYALARINI TASHKIL ETISH:EKSPERIMENTAL MODELLASHTIRISH VA KO’P DARAJALI BAHOLASH METODIKASI.
Bugungi ta’lim tizimida tobora yangi texnologiyalar va innovatsion yondashuvlar kirib kelmoqda. Bular o’quv jarayonini yanada osonlashtirmoqda,endilikda o’qituvchi emas balki talaba darsning markazidadir. Ushbu maqolada Oliy ta’lim Muassasalaridagi “Davolash ishi” va “Pediatriya” yo’nalishlari talabalarning bilimini baholash uchun OSCE metodikasini tashkil etish haqida so’z boradi.
YOSHLARNING O‘ZINI O‘ZI BAHOLASHI VA SHAXSIY RIVOJLANISHI
Ushbu maqolada yoshlarning o‘zini o‘zi baholash darajasi va uning shaxsiy rivojlanish jarayonidagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. O‘zini o‘zi baholash shaxsning o‘z imkoniyatlari, qobiliyatlari, xulq-atvori hamda ijtimoiy mavqeini baholashga asoslangan muhim psixologik jarayon hisoblanadi. Tadqiqot davomida o‘zini o‘zi baholashning adekvat, yuqori va past darajalari, ularning shaxsiy kamolot, motivatsiya, o‘ziga bo‘lgan ishonch, emotsional barqarorlik hamda ijtimoiy moslashuvga ta'siri yoritilgan. Shuningdek, yoshlar shaxsini rivojlantirishda oilaviy muhit, ta'lim tizimi, tengdoshlar guruhi va zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ahamiyati tahlil qilingan. Maqolada yoshlarning sog‘lom o‘zini o‘zi baholashini shakllantirishga xizmat qiluvchi psixologik tavsiyalar ham keltirilgan.
APPLICATION OF PROBIOTIC MICROORGANISMS IN DAIRY PRODUCTS.
The application of probiotic microorganisms in dairy products has become one of the most important directions in modern food biotechnology. Probiotics are live microorganisms that, when consumed in adequate amounts, provide beneficial effects on human health, particularly by improving the balance of intestinal microflora and supporting immune system function. Dairy products are considered an ideal carrier for probiotic cultures because they provide favorable conditions for the growth, survival, and delivery of beneficial bacteria to the human gastrointestinal tract.
TARIXIY TAFAKKUR VA TANQIDIY TAHLIL KO‘NIKMALARINI BIRLAMCHI MANBALAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH METODIKASI: EKSPERIMENTAL TADQIQOT
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida tarix fanini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarning tarixiy tafakkur (historical thinking) va tanqidiy tahlil ko‘nikmalarini birlamchi manbalar asosida rivojlantirish metodikasi yoritilgan. Tadqiqotda Sam Wineburg tomonidan taklif qilingan uchta evristika (sourcing manbani aniqlash, contextualizing kontekstlashtirish, corroborating – tasdiqlash) hamda Peter Seixas tomonidan ishlab chiqilgan oltita tarixiy tafakkur konsepsiyasi (tarixiy ahamiyat, dalillar, davomiylik va o‘zgarish, sabab va oqibat, tarixiy istiqbollar, axloqiy o‘lchov) nazariy asos sifatida qabul qilingan. Tadqiqotda Toshkent shahridagi ikkita umumta’lim maktabining 80 nafar 9-sinf o‘quvchilari ishtirok etgan bo‘lib, ular tasodifiy ravishda tajriba (birlamchi manbalar + tarixiy tafakkur metodikasi) va nazorat (an’anaviy darslik va ma’ruza) guruhlariga ajratilgan. Intervensiya olti hafta davomida o‘tkazilib, pre-test, oraliq test, post-test va kechiktirilgan test (3 hafta keyin) usullari orqali baholash amalga oshirilgan. Natijalar tajriba guruhining post-testdagi o‘rtacha balli (76.4) nazorat guruhinikidan (52.6) sezilarli darajada yuqori ekanligini (p<0.001, Cohen’s d=3.25) ko‘rsatgan. Kechiktirilgan testda tajriba guruhida bilim saqlanish darajasi 4.8% ga pasaygan bo‘lsa (16.8 dan 16.0 ga), nazorat guruhida bu ko‘rsatkich 14.3% ga tushgan (11.2 dan 9.6 ga). Tanqidiy fikrlash so‘rovnomasi natijalari tajriba guruhida barcha ko‘rsatkichlar bo‘yicha o‘rtacha 89.8% o‘sishni qayd etgan (p<0.001). Sifatli tahlil (refleksiya daftari va intervyu) “manba ishonchliligi haqida ong”, “turli nuqtai nazarlarni qabul qilish”, “dalillarga asoslangan bahs” hamda “tanqidiy fikrlashning kundalik hayotga ko‘chishi” kabi to‘rtta asosiy tematik yo‘nalishni aniqlagan. Xulosa qilib aytganda, birlamchi manbalar asosida ishlash va tarixiy tafakkurni rivojlantirishga qaratilgan metodika o‘quvchilarning manba tahlil qilish, tanqidiy fikrlash va turli nuqtai nazarlarni solishtirish ko‘nikmalarini an’anaviy usullarga nisbatan sezilarli darajada oshiradi hamda ushbu ko‘nikmalarning uzoq muddatli saqlanishini ta’minlaydi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston ta’lim tizimida tarix fanini o‘qitishda tarixiy tafakkurni rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun asos bo‘la oladi.
МДҲ ДАВЛАТЛАР АМАЛИЁТИДА МЕЪЁРЛАРГА РИОЯ ҚИЛИНИШИНИ ТАЪМИНЛАШ: ЎЗБЕКИСТОН ВА ҚОЗОҒИСТОНДА КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ МЕХАНИЗМЛАРНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ
Аниқландики, Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасидаги коррупцияга қарши меъёрларга риоя қилишдаги тафовут расмий ҳуқуқий мажбуриятлардаги фарқлар билан эмас, балки учта таркибий ўзгарувчи билан изоҳланади. Ўрнатилдики, миллий коррупцияга қарши органларнинг институционал лойиҳалаштирилиши — хусусан, уларнинг операционал мустақиллиги ва тергов ваколатлари — ҳуқуқий санкциялаш салоҳиятига бевосита таъсир кўрсатади. Халқаро механизмлар — ЮНКАК, ОЭСР ва ГРЕКО — билан ҳар икки давлатнинг ўзаро муносабатидаги қонуниятлар тавсифланади. Ўзбекистоннинг ислоҳот тараққиётини халқаро индекслар томонидан тизимли баҳоланишининг ислоҳотлар динамикасига таъсири баҳоланди. МДҲ давлатлари учун меъёрларга риоя қилиш устидан назоратнинг типологияси таклиф этилди.
MULTIKULTURAL VA INKLYUZIV TARIX TA’LIMI: TURLI MADANIYATLAR VA IJTIMOIY GURUHLAR TARIXINI O‘QITISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada globallashuv davrida umumta’lim maktablarida tarix fanini multikultural va inklyuziv yondashuv asosida o‘qitish masalasi yoritilgan. Tadqiqotda James Banks tomonidan ishlab chiqilgan multikultural ta’limning beshta o‘lchovi (mazmun integratsiyasi, bilim qurilishi, xurofotni kamaytirish, tenglik pedagogikasi, maktab madaniyati va tuzilmasini kuchaytirish) hamda Peter Seixas va Sam Wineburg tomonidan taklif qilingan tarixiy tafakkur konsepsiyalari nazariy asos sifatida qabul qilingan. Maqolada Finlyandiya, Ispaniya, Buyuk Britaniya va AQSh kabi mamlakatlarda multikultural tarix ta’limini joriy etish bo‘yicha xalqaro tajribalar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, darsliklarda turli madaniyatlar, elatlar va ijtimoiy qatlamlar (shu jumladan, ayollar, bolalar, ozchiliklar va chetda qolgan guruhlar) tarixining muvozanatli aks ettirilishi o‘quvchilarda bag‘rikenglik (tolerantlik) va empatiyani shakllantirishga, tarixiy ong va tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, maqolada milliy o‘zlikni saqlagan holda boshqa madaniyatlarga nisbatan hurmat va keng dunyoqarashni tarbiyalashning pedagogik mexanizmlari, shuningdek, O‘zbekiston ta’lim tizimida multikultural va inklyuziv tarix ta’limini rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
STEAM YONDASHUVI ASOSIDA TARIX FANINI O‘QITISH: FANLARARO INTEGRATSIYANING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada zamonaviy ta’limning dolzarb muammosi tarix fanini tabiiy va aniq fanlar bilan uzviy bog‘lagan holda, integratsiyalashgan STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) yondashuvi asosida o‘qitish metodikasi yoritilgan. Tadqiqotda tarixni faqat gumanitar fan sifatida emas, balki ilm-fan taraqqiyoti bilan chambarchas bog‘liq holda o‘rganish, o‘quvchilarda dunyoning yaxlit ilmiy manzarasini shakllantirishga xizmat qilishi asoslab berilgan. So‘nggi yillarda fanlararo integratsiyaga bo‘lgan ehtiyoj ta’lim islohotlari va konseptual hujjatlarda tobora ko‘proq ta’kidlanmoqda. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, fanlararo yondashuv o‘quvchilarning tarixiy voqealarni tushunish chuqurligini oshiradi, ularning mavzuga bo‘lgan qiziqishini kuchaytiradi, shuningdek, zamonaviy dunyoda talab qilinadigan STEM-kompetensiyalarni shakllantirishga xizmat qiladi. Maqolada O‘zbekiston umumta’lim maktablarida tarix va aniq/tabiiy fanlar integratsiyasi bo‘yicha amaliy misollar, loyihaviy ta’lim usullari va o‘quvchilar faolligini oshiruvchi topshiriqlar tizimi taklif etilgan. Tadqiqot STEAM ta’limi orqali tarix fanining ilmiy-ijodiy salohiyatini oshirish va o‘quvchilarda fanlararo bog‘lanishlar haqida tizimli tushuncha hosil qilish imkoniyatlarini ochib beradi.