ENERGETIKA TIZIMLARIDA O‘LCHASH ANIQLIGINI TA’MINLASH: METROLOGIYA, INNOVATSIYA VA STANDARTLASHTIRISH INTEGRATSIYASI
Keywords:
energetika, metrologiya, o‘lchash aniqligi, smart hisoblagich, energiya yo‘qotishlari, xalqaro standartlar, mahalliylashtirishAbstract
Ushbu maqolada energetika tizimlarida o‘lchash aniqligini ta’minlash masalalari metrologiya, innovatsion texnologiyalar va xalqaro standartlarni integratsiyalash nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida past kuchlanishli taqsimlash tarmoqlarida elektromexanik, raqamli va smart hisoblagichlarning aniqligi tajribaviy solishtirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, smart o‘lchash tizimlarini joriy etish energiya yo‘qotishlarini 18% dan 7% gacha kamaytirib, o‘lchash xatoligini +3,8% dan +0,5% gacha pasaytiradi. Shuningdek, kalibrlash laboratoriyalarining zamonaviy jihozlanishi va mahalliy ishlab chiqarish asosida xalqaro standartlarga mos qurilmalarni ishlab chiqish energetika tizimining texnik va iqtisodiy samaradorligini sezilarli darajada oshiradi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi o‘lchov vositalarining aqlli monitoring va kalibrlash algoritmlari orqali aniqlikni oshirish, yo‘qotishlarni kamaytirish hamda mahalliy va xalqaro standartlarni uyg‘unlashtirish modelini taklif qilishdan iborat.
References
IEC 62053-21: Static meters for active energy (classes 1 and 2).
OIML R46: Active electrical energy meters.
ISO 9001:2015 Quality management systems — Requirements.
International Energy Agency. Electricity Market Report, 2023.
BIPM. International Vocabulary of Metrology (VIM), 3rd edition.
Gupta, J. Electrical Measurements and Measuring Instruments.
Beaty, H. Handbook of Electric Power Calculations.
GOST 8.009-84. Metrologiya. O‘lchashlar noaniqligi.
Uzdavstandart. Metrologik ta’minot bo‘yicha milliy me’yoriy hujjatlar, 2022.
Smart Grid Task Force Report, European Commission, 2021.
