O‘ZBEKISTONDA DAVLAT XARIDLARINING STATISTIK TAHLILI: IQTISODIY SAMARADORLIK, RAQOBAT VA TEJALGAN MABLAG‘LAR

O‘ZBEKISTONDA DAVLAT XARIDLARINING STATISTIK TAHLILI: IQTISODIY SAMARADORLIK, RAQOBAT VA TEJALGAN MABLAG‘LAR

Authors

  • Zuparov Sardorbek Farrux oʻgʻli. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, talaba e-mail:prime2019yoz@gmail.com,+99877-021-38-79

Keywords:

davlat xaridlari, statistik tahlil, iqtisodiy samaradorlik, raqobat, tejalgan mablag‘lar, davlat byudjeti, tadbirkorlik, yashil xaridlar, monitoring.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda davlat xaridlarining statistik ko‘rsatkichlari, iqtisodiy samaradorligi va raqobat muhiti ko‘rib chiqilgan. Unda xaridlarning umumiy hajmi, raqobatli xaridlar orqali tejalgan mablag‘lar, tadbirkorlik subyektlarining ishtiroki, yashil xaridlar hamda Raqobat qo‘mitasi 2025-yilda aniqlagan raqobatga zid harakatlar tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasining “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi Qonunida davlat mablag‘laridan oqilona, tejamkor va samarali foydalanish, ochiqlik, shaffoflik hamda raqobatni ta’minlash asosiy tamoyillardan biri sifatida belgilangan. Tadqiqotda 2024-yil yakunlari va 2026-yilning birinchi yarim yilligi ma’lumotlari qiyoslanib, tejamkorlik darajasi jami xaridlarga va raqobatli xaridlarga nisbatan alohida hisoblangan. Natijalar asosida statistik hisobotlarni yagona metodologiyaga o‘tkazish, tejash hisobini ochiq ko‘rsatish va raqobatni elektron monitoring qilish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

References

O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 22-apreldagi O‘RQ-684-son “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi Qonuni. https://lex.uz/docs/-5382974

OECD. (2023). Public Procurement Performance: A Framework for Measuring Efficiency, Compliance and Strategic Goals. OECD Public Governance Policy Papers, No. 36. https://doi.org/10.1787/0dde73f4-en

OECD. (2023). Managing Risks in the Public Procurement of Goods, Services and Infrastructure. OECD Public Governance Policy Papers, No. 33. https://doi.org/10.1787/45667d2f-en

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi. (2025-yil 7-fevral). “2024-yilda davlat xaridlari tizimini takomillashtirish yuzasidan amalga oshirilgan ishlar va erishilgan natijalar to‘g‘risida”. https://gov.uz/oz/imv/news/view/35827

O‘zbekiston Respublikasi Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi. (2026). “Agentlikning 2026-yil birinchi yarim yillik faoliyati yakunlariga bag‘ishlangan matbuot anjumani”. https://gov.uz/oz/icppa/news/view/199222

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 26-dekabrdagi PF-259-son “Davlat xaridlari tizimida raqobat muhiti va shaffoflikni ta’minlash bo‘yicha navbatdagi chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/acts/-7952218

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 8-sentabrdagi 480-son “Davlat xaridlari qiymatini baholashning shaffof tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. https://lex.uz/docs/-8462556

O‘zbekiston Respublikasi hukumati. “Davlat xaridlari”. https://gov.uz/oz/pages/davlat_xaridlari

UNCITRAL. (2011). Model Law on Public Procurement. https://uncitral.un.org/en/texts/procurement/modellaw/public_procurement

World Bank. Government Analytics Using Procurement Data. https://www.worldbank.org/en/publication/government-analytics/administrative-data

OECD. Integrity in Public Procurement. https://www.oecd.org/en/topics/integrity-in-public-procurement.html

OECD. (2015). Recommendation of the Council on Public Procurement. https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0411

UNCITRAL. (2012). Guide to Enactment of the UNCITRAL Model Law on Public Procurement. https://uncitral.un.org/en/texts/procurement/modellaw/public_procurement/guide

O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi. (2024-yil 11-yanvar). “Raqobat qo‘mitasi tomonidan davlat xaridlari sohasida nazoratni ta’minlash yuzasidan amalga oshirilgan ishlar”. https://raqobat.gov.uz/uz/raqobat-qomitasi-tomonidan-davlat-xaridlari-sohasida-nazoratni-taminlash-yuzasidan-amalga-oshirilgan-ishlar/

O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. Ta’lim tizimiga oid hisobotlar sahifasi. https://www.digital.gov.uz/oz/edu/pages/hisobotlar

OECD. (2016). Fighting Bid Rigging in Public Procurement: Report on Implementing the OECD Recommendation. https://doi.org/10.1787/57b223af-en

OECD. (2025). Implementing the OECD Recommendation on Public Procurement in OECD and Partner Countries. https://www.oecd.org/en/publications/implementing-the-oecd-recommendation-on-public-procurement-in-oecd-and-partner-countries_02a46a58-en/full-report.html

United Nations Statistics Division. Sustainable Development Goal 12, Target 12.7: Sustainable Public Procurement. https://unstats.un.org/sdgs/metadata/?Goal=12&Target=12.7

O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. “Davlat byudjeti va byudjet tashkilotlari hisobidan xarid qilinishi rejalashtirilgan tovarlar, ishlar va xizmatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar”. https://digital.gov.uz/oz/digital/sections/view/1633

OECD. (2021). Integrating Responsible Business Conduct in Public Procurement. https://www.oecd.org/en/publications/integrating-responsible-business-conduct-in-public-procurement_02682b01-en.html

Downloads

Published

2026-10-01
Loading...