O‘ZBEKISTON VA QOZOG‘ISTON RESPUBLIKALARIDA MAXSUS TARTIBLI (O‘TA QATTIQ XAVFSIZLIK) KOLONIYALARDA JAZONI IJRO ETISHNING NORMATIV-HUQUQIY JIHATDAN QIYOSIY TAXLILI
Keywords:
jazoni ijro etish; maxsus tartibli koloniya; favqulodda xavfsizlik muassasasi; ozodlikdan mahrum qilish; umrbod ozodlikdan mahrum qilish; mahkumlarni tuzatish; penitensiar tizim; nazorat; rag‘bat va jazo; qiyosiy huquq.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi va Qozog‘iston Respublikasida ozodlikdan mahrum qilish jazosi o‘ta xavfli toifadagi mahkumlarga nisbatan qo‘llaniladigan maxsus rejimli muassasalarda (O‘zbekistonda — maxsus tartibli koloniyalar, Qozog‘istonda — favqulodda xavfsizlik muassasalari) ijro etilishining normativ-huquqiy asoslari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda jazoni ijro etishning maqsadlari, mahkumlarni tuzatish vositalari, saqlash sharoitlari (turargoh, sayr, uchrashuvlar, xaridlar, rag‘bat va jazo), nazorat mexanizmlari hamda amaliyotdagi muammolar va ustun jihatlar yoritildi. Qiyosiy-huquqiy yondashuv asosida har ikki tizimda xavfsizlik va tartib-intizomni ta’minlash kuchli bo‘lsa-da, reabilitatsiya va ijtimoiy moslashuv yo‘nalishlari, shaffoflik hamda resurslar masalasida turlicha muammolar mavjudligi asoslab beriladi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksi. 25.04.1997 (amaldagi tahrir). lex.uz.
O‘zbekiston Respublikasi IIVning 2495-son buyrug‘i (29.07.2013): “Ozodlikdan mahrum qilish turidagi jazoni ijro etish muassasalarining ichki tartib qoidalari” (amaldagi tahrir). lex.uz.
Уголовно-исполнительный кодекс Республики Казахстан от 05.07.2014 № 234-V (amaldagi tahrir). adilet.zan.kz / online.zakon.kz.
Приказ МВД РК № 819 от 17.11.2014: «Правила внутреннего распорядка учреждений уголовно-исполнительной системы» (o‘zgartirishlar bilan, 05.10.2025 holatiga).
Скаков А.Б. «Уголовно-исполнительный кодекс Казахстана: достижения и проблемы реализации». 2014.
Mukasheva D. va boshq. “Behind bars: Understanding prisoner perception …”. 2024.
O‘zbekiston Respublikasi IIV (o‘quv qo‘llanma / metodik materiallar): penitensiar tizim faoliyati va monitoring amaliyoti. ipkmvd.uz.
United Nations Human Rights Committee. Third periodic report submitted by Kazakhstan (CCPR/C/KAZ/3). 2024.