O‘zbekistonda Uchinchi Renessans va innovatsion jarayonlar jurnali
ISSN (onlayn): 3093-XXXX Nashr soni: oyiga bir marta Bosh Muharrir:D.Sharapova Til: Ingliz Tili, Rus tili, O'zbek tili Mamlakat: O'zbekiston
SO‘LAK: HAZMNING BOSHLANISH NUQTASI VA OG‘IZ BO‘SHLIG‘INING BIOLOGIK HIMOYA TIZIMI
Ushbu maqolada so‘lakning tarkibi, fermentativ faolligi va fiziologik vazifalari keng yoritilgan. So‘lak hazm jarayonining dastlabki bosqichini boshlab beruvchi biologik suyuqlik bo‘lib, uning tarkibidagi amilaza va maltaza fermentlari uglevodlar parchalanishida muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, so‘lak tarkibidagi mutsin, lizotsim va immunoglobulinlar og‘iz bo‘shlig‘ining mexanik, kimyoviy va mikrobiologik himoyasini ta’minlaydi. Annotatsiyada so‘lak ajralishining nerv-mexanizmlari, simpatik va parasimpatik boshqaruv xususiyatlari, chaynash va yutish jarayonlari bilan uzviy bog‘liqligi ilmiy asosda tahlil qilingan. So‘lakning hazm, ekskretor, himoya va trofik vazifalari organizm homeostazini saqlashdagi ahamiyati nuqtayi nazaridan baholangan.
YALLIG‘LANISH JARAYONINING PATOFIZIOLOGIK ASOSLARI VA KLINIK BELGILAR
Maqolada yallig‘lanish jarayonining patofiziologik asoslari, tomir va hujayraviy o‘zgarishlar, mediatorlar roli hamda uning klinik belgilar bilan bog‘liqligi yoritilgan. Yallig‘lanishning o‘tkir va surunkali shakllari, shuningdek, ichki va tashqi omillar ta’sirida rivojlanish mexanizmlari tahlil qilinadi. Jarayonning besh klassik belgisi patofiziologik nuqtai nazardan izohlanadi.
Жинсий безлар инсон организмида репродуктив функция, иккилламчи жинсий белгилarning шаклланиши ва гормонал мувозанатни таъминловчи муҳим эндокрин аъзолардир. Мазкур мақолада гипоталамус–гипофиз–гонадал ўқи орқали бошқарилиш механизми, эстроген, прогестерон ва тестостерон гормонларининг физиологик роли ҳамда уларнинг патофизиологик бузилишлари таҳлил қилинди. Эркакларда гипогонадизм, сперматогенез бузилишлари, аёлларда поликистоз тухумдон синдроми, ановуляция ва менструал цикл бузилишлари патогенези ёритилди. Шунингдек, гормонал дисбаланснинг метаболик ва юрак-қон томир тизимига таъсири кўриб чиқилди. Таҳлиллар шуни кўрсатадики, жинсий безлар дисфункцияси кўп тизимли ўзгаришларга сабаб бўлади.
ПРОЦЕССУАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ПРЕЗУМПЦИИ НЕВИНОВНОСТИ
Настоящая статья посвящена комплексному анализу правового регулирования и процессуальных особенностей презумпции невиновности в уголовном процессе. Рассматриваются конституционные основы, нормы уголовно-процессуального законодательства, а также роль судебной практики в утверждении данного фундаментального принципа. В работе исследуются ключевые аспекты презумпции невиновности, такие как бремя доказывания, толкование неустранимых сомнений в пользу обвиняемого, недопустимость принуждения к даче показаний, а также гарантии прав личности на всех стадиях уголовного судопроизводства. Особое внимание уделяется практическим проблемам реализации презумпции невиновности и предложениям по совершенствованию законодательства и правоприменительной практики в условиях динамично развивающегося правового государства.
BOLALAR ORASIDA ICHAK INFEKSIYALARINI TARQALISHIDA OTA-ONALARNING ROLI
Mazkur ilmiy maqolada bolalar orasida ichak infeksiyalarining tarqalish omillari, epidemiologik xususiyatlari va ayniqsa, ota-onalarning bu jarayondagi o‘rni tahlil qilinadi. Gigiyenik madaniyat, ichimlik suvi sifati, oziq-ovqat xavfsizligi, bolalarni parvarishlash ko‘nikmalari hamda tibbiy savodxonlik darajasi kasalliklarning tarqalishiga bevosita ta’sir ko‘rsatishi statistik ma’lumotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, profilaktik choralar samaradorligi foizli ko‘rsatkichlar asosida baholangan.
GIPOTALAMUS–GIPOFIZ TIZIMI VA UNING PERIFERIK ENDOKRIN BEZLAR FAOLIYATINI BOSHQARISHDAGI ROLI
Gipotalamus–gipofiz tizimi organizmdagi endokrin va nerv tizimlarini integratsiyalashgan boshqarish mexanizmini ta’minlaydigan markaziy struktura hisoblanadi. Gipotalamus neyrosekretor yadrolari orqali turli liberin va statinlarni ishlab chiqaradi, ular gipofizning oldingi bo‘lagida trop gormonlar sintezini stimullaydi yoki inhibe qiladi. Shu bilan birga, gipotalamusning neyrosekretor hujayralari ADG (vazopressin) va oksitotsin gormonlarini orqa bo‘lakda to‘plab, qon kapillyarlari orqali periferik organlarga yetkazadi. Gipotalamus o‘rta bo‘lagi (mediobazal va tuberal qismi) adenogipofizotrop neyrogormonlar ishlab chiqarib, tireotrop, kortikotrop, gonadotrop va boshqa gormonlar ajralishini boshqaradi. Gipotalamusning har bir yadrosi o‘ziga xos neyrosekretor hujayralar to‘plamidan iborat bo‘lib, ular organizmdagi vegetativ nerv tizimi va endokrin bezlar faoliyatini muvofiqlashtiradi. Tizimning markaziy va periferik bo‘laklari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘lanish teskari manfiy aloqa va neyrohumoral mexanizmlar orqali ta’minlanadi. Ushbu tizimning mukammal ishlashi organizm homeostazini saqlash, suyuqlik va ion almashinuvini tartibga solish, reproduktiv va metabolik jarayonlarni boshqarishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Gipotalamus–gipofiz tizimi shuningdek, nerv va endokrin tizimlar o‘rtasidagi integratsiyaning asosiy modeli sifatida tadqiqotlar, klinik diagnostika va farmakologik terapiya uchun muhim ob’ekt hisoblanadi.
“KORPORATIV BOSHQARUVNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI VA MUAMMOLARI”(“O‘ZBEKISTON TEMIR YO‘LLARI” AJ MISOLIDA)
Maqolada “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyati misolida korporativ boshqaruvning zamonaviy yondashuvlari va u bilan bog‘liq muammolar tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi global transport tizimlarining integratsiyasi, raqobatbardosh korporativ boshqaruv tizimlariga talabning oshishi va davlat korxonalarida samarali boshqaruvni ta’minlash zaruriyatiga bog‘liq. Maqolaning maqsadi O‘zbekiston temir yo‘llari AJda korporativ boshqaruv amaliyotini o‘rganish, zamonaviy yondashuvlarni aniqlash va yuzaga kelayotgan muammolarni tizimli tahlil qilishdir. Tadqiqot metodologiyasi nazariy tahlil, korporativ hisobotlarni o‘rganish, intervyu va ekspert baholash usullarini o‘z ichiga oladi. Natijalar ko‘rsatdiki, O‘zbekiston temir yo‘llari AJda zamonaviy korporativ boshqaruv prinsiplarining aksariyati joriy etilgan bo‘lsa-da, ayrim muammolar xususan, qaror qabul qilish tezligi, rahbariyatning innovatsion strategiyalarni qo‘llashdagi qiyinchiliklar va xodimlar motivatsiyasini ta’minlash mavjud. Tadqiqot natijalari davlat korxonalari uchun boshqaruv tizimini optimallashtirish va samaradorlikni oshirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi.
BOLANING ESTETIK HISSINI RIVOJLANTIRISH – RASM CHIZISHNI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR UCHUN UNIVERSAL VA RIVOJLANUVCHI TIL SIFATIDA
Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda estetik hissiyotlarni shakllantirishda rasm chizish faoliyatining ahamiyati yoritilgan. Rasm chizish bolaning ichki kechinmalari, fikrlari va tasavvurlarini ifodalashda muhim kommunikativ vosita — universal va rivojlanuvchi til sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda rasm chizish orqali bolalarning ijodiy tafakkuri, emotsional-intellektual rivoji va estetik didi shakllanishi ilmiy asosda tahlil qilingan. Shuningdek, maktabgacha ta’lim muassasalarida rasm chizish mashg‘ulotlarini samarali tashkil etish bo‘yicha metodik tavsiyalar berilgan.
TEACHING THE ENGLISH LANGUAGE: APPROACHES, CHALLENGES, AND STRATEGIES
Teaching the English language has become increasingly important in a globalized world where English functions as an international means of communication. As a second or foreign language, English presents learners with linguistic, cultural, and psychological challenges. Teachers must therefore adopt effective methods that address learners’ needs, proficiency levels, and learning contexts. This article examines key approaches to teaching English, including traditional and modern methods, and discusses common challenges faced by teachers and learners. It also highlights practical strategies and classroom examples that promote effective language acquisition. Understanding these aspects can help educators enhance learners’ communicative competence and overall language proficiency.
ГУМАНИСТИЧЕСКАЯ ПАРАДИГМА И ЭСТЕТИКА ЖЕНСКОЙ ЛИРИКИ В ТВОРЧЕСТВЕ ЗУЛЬФИИ
Статья посвящена исследованию художественной системы Зульфии в контексте узбекской литературы XX века. Анализируются доминантные мотивы её лирики — гуманизм, духовная стойкость, женская самоидентификация, философия любви и памяти. Особое внимание уделяется поэтической образности, символике природных мотивов и трансформации личного переживания в общенациональный художественный опыт. В работе используются элементы текстологического и интерпретационного анализа.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA ANEMIYA RIVOJLANISHIGA OLIB KELUVCHI OMILLAR VA ULARNI ANIQLASHDA NIMALARGA AHAMIYAT BERISH KERAK
Ushbu maqolada maktabgacha yoshda bo’lgan bolalarda anemiya sabablari, tashqi va ichki omillar ta’siri hamda bartaraf etish usullari to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan.
BOLALARDA GEPATIT KASALLIGI VA UNING RIVOJLANISH PATOGENEZI
Ushbu maqolada gepatit kasalligi ta’sirida jigarning anatomik, morfologik va patalogik o’zgarishlari tahlil qilinadi. Gepatit kasalligi ta’sirida jigarda sodir bo’ladigan o’zgarishlar kasallikning bosqichiga va turiga qarab turlicha bo’ladi. Sodir bo’ladiga o’zgarishlardagi asosiy jarayon - bu jigar hujayralarining (gepatotsitlarning) yallig’lanishi va shikastlanishidir. Kasalliklar natijasida jigar va uning hujayralarida yallig’lanish, shish, hujayralar distrofiyasi, fibroz (ya’ni chandiqlanish), sirroz va nekroz holatlari kuzatilishi mumkin.
ERTA YOSHDAGI BOLALARDA O’TKIR ASORATLI PNEVMONIYA DAVRIDA ORGANIZM MIKROELEMENTLAR STATUSINING O’ZGARISHI VA UNING KLINIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada 3 oylikdan 3 yoshgacha bo'lgan bolalarda o'tkir asoratli pnevmoniya kechishining mikroelementlar (mis, rux, magniy) balansi bilan bog'liqligi ilmiy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot soch tarkibini atom-absorbsion tahlil qilish orqali amalga oshirildi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, kasallikning o'tkir davrida, ayniqsa gipotrofiya fonida, mis va rux miqdori ishonchli darajada kamayadi. Maqolada olingan natijalarning klinik ahamiyati va mineral disbalansni korreksiya qilish zaruriyati asoslab berilgan.
XX ASRNING 50–80-YILLARIDA MIRZACHO‘LNI O‘ZLASHTIRISH JARAYONI VA UNING SIRDARYO VILOYATI DEMOGRAFIK TARKIBIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada XX asrning 50–80-yillarida Mirzacho‘l hududini o‘zlashtirish siyosatining tarixiy jihatlari hamda uning Sirdaryo viloyati demografik tarkibining shakllanishiga ko‘rsatgan ta’siri ilmiy asosda tahlil etiladi. Sovet davridagi irrigatsion loyihalar, paxtachilikni kengaytirish siyosati, yangi aholi punktlarining barpo etilishi va rejalashtirilgan migratsiya jarayonlari manbalar asosida yoritiladi. Tadqiqot natijasida Sirdaryo viloyatining ko‘p millatli demografik qiyofasi davlat tomonidan boshqarilgan ko‘chirish siyosati bilan uzviy bog‘liq holda shakllangani asoslab beriladi.
“HOW TO IMPROVE ENGLISH LISTENING SKILLS QUICKLY AND EFFECTIVELY”
This article discusses effective ways to improve English listening skills quickly and easily. Listening is one of the most important language skills because it directly affects speaking, pronunciation, and comprehension. The article analyzes practical strategies such as daily exposure to authentic materials, active listening techniques, and the use of digital platforms. It also highlights the role of motivation, consistency, and interactive practice in developing listening competence. Improving listening skills enables learners to communicate confidently and understand real-life English in different contexts.
ISHLAB CHIQARISH TANNARXINI BOSHQARISHNING ZAMONAVIY USULLARI
Mazkur tezis ishlab chiqarish tannarxini boshqarishning zamonaviy usullari, ularning nazariy asoslari, samaradorlikka ta’siri va qo‘llanilish mexanizmlari konsepsiyasini ilmiy asosda yoritadi. Ishlab chiqarish tannarxi — korxonaning asosiy xarajat komponenti bo‘lib, uning samarali boshqarilishi korxona raqobatbardoshligi, iqtisodiy barqarorligi va foyda darajasini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Tezisda mahsulot tannarxini boshqarish usullarining klassik yondashuvlari, zamonaviy yondashuvlar, strategik boshqaruv hisobi bilan integratsiyalashgan yondashuvlar tahlil qilinadi. Ishlab chiqarish tannarxini boshqarishda qo‘llaniladigan raqamli transformatsiya vositalari, elektron tizimlar va innovatsiyalar ham o‘rganiladi. Shuningdek, amaliy korxonalar misolida tannarxni boshqarish strategiyalarining natijalari tahlil qilinadi hamda samaradorlikni oshirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
QISHLOQ XUDUDLARIDA IQTISODIY RIVOJLANISHNING DOLZARB MUOMOSI
Ushbu maqolada O‘zbekiston qishloq hududlarida iqtisodiy rivojlanishning dolzarb muammolari va ularni yechish yo‘llari atroflicha tahlil etiladi. Qishloq joylarida aholining katta qismi qishloq xo‘jaligiga bog‘liq bo‘lib, past daromad, yuqori darajadagi qashshoqlik, ishsizlik (ayniqsa yoshlar orasida), mehnat migratsiyasi, infratuzilma (yo‘l, suv, elektr, internet) yetishmovchiligi, yer resurslaridan samarasiz foydalanish, fermer xo‘jaliklarining kichikligi va modern texnologiyalarga kirishning cheklanganligi kabi muammolar asosiy to‘siq sifatida ko‘rsatilgan.
TURIZM XIZMATLARINI INNOVATSION TASHKIL ETISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu tadqiqot turizm xizmatlarini innovatsion tashkil etish mexanizmlarini takomillashtirish masalalariga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — hududiy iqtisodiy barqarorlik va iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlash doirasida turizm xizmatlarini samarali innovatsion tizim asosida rivojlantirish mexanizmlarini aniqlash va taklif qilishdir. Ishda turizm va xizmatlar sohasining nazariy asoslari, innovatsion yondashuvlar, raqamli transformatsiya imkoniyatlari hamda hududiy rivojlanishga ta’siri ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari turizm xizmatlarini diversifikatsiya qilish, hududiy klasterlarni shakllantirish, raqamli platformalarni joriy etish va startaplarni qo‘llab-quvvatlash orqali xizmatlar sifatini oshirish va raqobatbardoshlikni mustahkamlash bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida analitik, komparativ va empirik usullar, shuningdek, hududiy va global turizm tajribalari tahlil qilinadi.
AKADEMIK LITSEYLARDA FIZIKA FANINI O‘QITISHDAGI MUAMMOLAR VA O‘QUVCHILARNING FIZIKA FANIGA BO‘LGAN QIZIQISHINI OSHIRISH CHORALARI
Mazkur maqolada akademik litseylarda fizika fanini o‘qitish jarayonining bugungi holati, mavjud muammolar va ularning kelib chiqish sabablari keng tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘quvchilarning fizika faniga bo‘lgan qiziqishini oshirish, ularning ilmiy tafakkurini rivojlantirish hamda mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik yondashuvlar yoritiladi. Fizika ta’limida innovatsion texnologiyalar, STEAM yondashuvi, loyihaviy ta’lim, raqamli vositalar va motivatsion mexanizmlarning ahamiyati ilmiy-pedagogik nuqtayi nazardan asoslab beriladi.
O‘ZBEKISTON MAKTABLARIDA INGLIZ TILINI O‘QITISHDA KOMMUNIKATIV METODNING SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada O‘zbekiston umumta’lim maktablarida ingliz tilini o‘qitishda kommunikativ metoddan foydalanishning samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda kommunikativ yondashuvning nazariy asoslari, uning an’anaviy o‘qitish usullaridan farqli jihatlari hamda o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini rivojlantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, kommunikativ metodni qo‘llash orqali o‘quvchilarning og‘zaki muloqot ko‘nikmalari, tinglab tushunish, erkin fikr bildirish va real hayotiy vaziyatlarda tilni qo‘llash qobiliyatlari sezilarli darajada oshishi ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalari kommunikativ metodni ingliz tili darslarida tizimli qo‘llash o‘quv jarayonining samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning motivatsiyasini kuchaytirish hamda zamonaviy til kompetensiyalarini shakllantirishda muhim omil ekanligini tasdiqlaydi. Olingan xulosalar O‘zbekiston maktablarida chet tillarini o‘qitish metodikasini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.
O`SMIRLAR ORASIDAGI REGBI-7 MUNOSABATLARINI OMMALASHTIRISHNING DOLZARBLIGI
Ushbu maqolada o‘smirlar orasida regbi-7 sport turini ommalashtirish bugungi kunda dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Regbi-7 yoshlar salomatligini mustahkamlash, jismoniy sifatlarini rivojlantirish hamda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu sport turi tezkorlik, chaqqonlik, kuch, chidamlilik va jamoaviy hamkorlikni talab qilgani sababli o‘smirlarning nafaqat jismoniy, balki ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga ham ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
YOSHLARNI VATANPARVARLIK RUHIDA TARBIYALASH – KELAJAK POYDEVORI
Mazkur maqolada mamlakatimizda yosh avlodni Vatanga muhabbat ruhida tarbiyalash, yoshlarda vatanparvarlik hissini shakllantirishga oid tushunchalar, qarashlar haqida so‘z boradi
КОНСТИТУЦИЯ-ЖАМОАТ ХАВФСИЗЛИГИНИНГ МУСТАҲКАМ ҚАЛҚОНИ
Янги Ўзбекистоннинг янгиланган Конституциясидаги хавфсизликни таъминлашга қаратилган муҳим ўзгаришлар, Конституция умумэътироф этилган халқаро ҳуқуқ нормаларини кенг жорий этилиши баён этилган, янги таҳрирдаги Конституция жамоат хавфсизлиги соҳасида асосий киритилган ўзгартиришлар таҳлил қилиниб, Халқаро ҳуқуқ нормаларидан келиб чиққан ҳолда Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг айрим моддаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган.
ЖАМОАТ ХАВФСИЗЛИГИГА ТАҲДИД ВА ХАВФ-ҲАТАРЛАР КЛАСИФИКАЦИЯСИ
Мазкур мақолада жамоат хавфсизлигига таъсир кўрсатувчи хавф-хатар ва таҳдидлар, хавф-хатар ва таҳдидларнинг кўринишлари, турлари тадқиқ қилинган, олимларнинг илмий тадқиқот изланишлари, юридик адабиётлар ҳамда қонун ҳужжатлари хусусан чет давлатларнинг қонунчилиги таҳлили асосида жамоат хавфсизлигига таҳдидлар келиб чиқишига кўра таснифланган. Амалга оширилган таҳлиллар асосида жамоат хавфсизлигига таҳдидларнинг таснифлаш ва қонунчилик билан мустаҳкамлаш орқали жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқилган.
ЖАМОАТ ХАВФСИЗЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ
Мазкур мақолада жамоат хавфсизлигини таъминлашнинг ҳуқуқий асослари тадқиқ қилинган, олимларнинг илмий тадқиқот изланишлари, юридик адабиётлар ҳамда қонун ҳужжатлари хусусан чет давлатларнинг қонунчилигида жамоат хавфсизлиги тушунчасига берилган таърифлар таҳлил қилинган. Амалга оширилган таҳлиллар асосида жамоат хавфсизлигининг ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш бўйича таклифлар берилган.
MAMLAKATIMIZDA QUYOSH PANELLARINI OʻRNATISHNI SUBSIDIYALASH MASALALARI
Mazkur maqolada O'zbekistonda quyosh panellarini o'rnatishni subsidiyalash mexanizmlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Muqobil energiya manbalarini rivojlantirishda davlat tomonidan qo'llab-quvvatlashning ahamiyati, subsidiyalashning iqtisodiy nazariy asoslari va xorijiy davlatlar tajribasi o'rganilgan. Maqolada institutsional, iqtisodiy-moliyaviy, ijtimoiy-ma'rifiy va texnik-infratuzilma yo'nalishlarida takliflar ishlab chiqilgan.
AXBOROT MUHITIDA TA’LIM JARAYONINI TASHKIL ETISHDA AXLOQIY STANDARTLARNI SHAKLLANTIRISH: NAZARIY ASOSLAR VA AMALIY MEXANIZMLAR
Mazkur maqolada axborot muhitida ta’lim jarayonini tashkil etishda axloqiy standartlarni shakllantirishning nazariy asoslari va amaliy mexanizmlari tahlil qilinadi. XXI asrda raqamli transformatsiya jarayonlari ta’lim tizimining mazmuni va metodologiyasini tubdan o‘zgartirib, axloqiy me’yorlarga yangicha yondashuvni talab etmoqda. Xususan, UNESCO va OECD tomonidan ilgari surilgan raqamli ta’lim strategiyalarida akademik halollik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va raqamli xavfsizlik masalalari ustuvor yo‘nalish sifatida belgilangan. Tadqiqotda axborot muhitining pedagogik mohiyati ochib berilib, deontologik, utilitar va gumanistik yondashuvlar asosida axloqiy standartlarning nazariy poydevori asoslanadi. Shuningdek, akademik plagiat, kiberbulling, shaxsiy ma’lumotlar daxlsizligi hamda sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish etikasi bilan bog‘liq muammolar tahlil qilinadi. Jumladan, OpenAI tomonidan ishlab chiqilgan sun’iy intellekt tizimlaridan ta’lim jarayonida foydalanishda shaffoflik va algoritmik xolislik tamoyillariga rioya etish zarurligi asoslanadi. Maqolada axloqiy standartlarni shakllantirishning normativ-huquqiy, tashkiliy-pedagogik va monitoring mexanizmlari ishlab chiqilib, qadriyatlar, normativ, amaliy va refleksiv bosqichlardan iborat konseptual model taklif etiladi. Tadqiqot natijalari axborot muhitida barqaror va xavfsiz ta’lim tizimini rivojlantirish uchun kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi.
ORGANIK BIO QADOQLARNING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI
Ushbu maqolada global ekologik inqiroz sharoitida plastik chiqindilarni kamaytirishning eng samarali yechimlaridan biri — organik bio qadoqlarning ahamiyati tadqiq etiladi. Maqolada o‘simlik xomashyosidan tayyorlangan qadoqlarning nafaqat atrof-muhit, balki iqtisodiyot va inson salomatligi uchun afzalliklari ilmiy dalillar asosida yoritilgan.
ЖИНЛАШ ВА ЛИНТЕРЛАШ МАШИНАЛАРИ АРРА ТИШЛАРИНИ КЕCУВЧИ МОСЛАМАЛАР
Мақолада пахтани қайта ишлаш корхоналарида жин-линтер арраларини ишлаш даврида уларнинг тишлари тез ейилади ва шунинг учун янги тишлар очилиши талаб этилади шу боисдан ишлатилган жин ва линтерларнинг арраларига қайта тиш чиқариш пахта тозалаш корхоналарида арра таъмирлаш бўлимларида ўрнатилган тиш очиш дастгоҳларининг таснифи келтирилган.
BUYUK AJDODLAR QAHRAMONLIGI VA XALQPARVARLIGI – ENG OLIY MEROS
Bilamizki o’tmishsiz kelajakni barpo etish mumkin bo’lmasligi, bu esa ajdodlar qoldirgan ilmiy merosini o’rganish birga milliy iftixorni yoshlar ongida aks etishidir.
SOLIQ TIZIMINING IQTISODIY MOHIYATI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH YO’NALISHLARI
Ushbu ilmiy maqolada soliq tizimining iqtisodiy mohiyati, uning davlat moliyasi barqarorligini ta’minlashdagi o’rni hamda milliy iqtisodiyotni tartibga solishdagi ahamiyati kompleks tahlil qilingan. Maqolada soliq nazariyasining asosiy yo’nalishlari, soliq funktsiyalari, soliq yukini optimallashtirish masalalari va soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirishning ustuvor yo’nalishlari yoritilgan. Shuningdek, O’zbekiston soliq tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar natijalari ilmiy jihatdan baholangan.
IMPROVEMENT OF CAPITAL INVESTMENT ACCOUNTING IN AGRICULTURAL ENTERPRISES
The article discusses the main aspects, the concept of capital investments and their associated with the formation of information in accounting about capital investments. An example of optimization of the reproductive structure of capital investments in the development of agricultural clusters is disclosed. The article also took into account the results of the scientific activities of leading specialists involved in the study of theoretical and practical aspects of accounting and analytical support.
BUXGALTERIYA HISOBINING XALQARO STANDARTLARI ASOSIDA BALIQCHILIK XARAJATLARI HISOBINI TASHKIL ETISH
Ushbu maqolada karpsimon baliqlar еtishtirishga ixtisoslashgan toʻla tizimli xoʻjaliklarda ishlab chiqarish xarajatlari hisobini tashkil etish masalalari yoritilgan. Toʻla tizimli hovuz baliqchiligi xoʻjaliklarida ishlab chiqarish xarajatlarining analitik hisob obyektlari va moddalari ishlab chiqilgan.
PARRANDACHILIKDA XARAJATLARNI BOSHQARISHNING ZAMONAVIY USULLARI: KAIZEN VA LEAN-ACCOUNTING YONDASHUVLARI.
Ushbu maqolada parrandachilik korxonalarida ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish va mahsulot tannarxini optimallashtirishning zamonaviy usullari tadqiq etilgan. Tadqiqotda Yaponiya tajribasiga asoslangan "Kaizen" (uzluksiz takomillashtirish) va "Lean-accounting" (tejamkor buxgalteriya) tushunchalarining parrandachilik sohasidagi o‘rni tahlil qilingan. Maqolada ozuqa sarfi, energiya resurslari va noishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish bo‘yicha statistik ma’lumotlar va tavsiyalar keltirilgan.
RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA PARRANDACHILIK XO‘JALIKLARIDA XARAJATLAR HISOBINI AVTOMATLASHTIRISH
Raqamli iqtisodiyot sharoitida qishloq xo‘jaligi korxonalari, xususan, parrandachilik xo‘jaliklari samaradorligini oshirishning asosiy omili — bu hisob-kitob jarayonlarini avtomatlashtirishdir. Ushbu maqolada parrandachilikda xarajatlarni hisobga olishning zamonaviy dasturiy yechimlari (ERP, IoT, bulutli texnologiyalar) tahlil qilinadi. Maqolada avtomatlashtirilgan tizimlarning ozuqa sarfi, energiya resurslari va ishchi kuchi xarajatlarini nazorat qilishdagi afzalliklari statistik ma’lumotlar asosida yoritilgan.
Boyjigitov Kamronbekmirzo Sobirjon o‘g‘li
PROCALLOGEN TYPE III N-TERMINAL PROPEPTIDE (PIIINP): ЖИГАР ФИБРОЗИНИ БАҲОЛАШДА НОН-ИНВАЗИВ БИОМАРКЕР СИФАТИДА БАҲОЛАНИШИ
Жигар фибрози сурункали жигар касалликларининг прогрессив босқичи бўлиб, цирроз ва гепатоцеллюляр карцинома ривожланишига олиб келиши мумкин. Замонавий гепатологияда инвазив биопсия усулига муқобил сифатида нон-инвазив биомаркерларни излаш долзарб масала ҳисобланади. Ушбу мақолада Procollagen Type III N-Terminal Propeptide (PIIINP) нинг жигар фиброзини баҳолашдаги диагностик аҳамияти таҳлил қилинди.
КОЛЛАГЕН IV: ЖИГАР ФИБРОЗИНИ БАҲОЛАШДА НОН-ИНВАЗИВ БИОМАРКЕР СИФАТИДА БАҲОЛАНИШИ
Жигар фибрози сурункали жигар касалликларининг муҳим патогенетик босқичи бўлиб, унинг прогрессияси цирроз ва гепатоцеллюляр карцинома ривожланишига олиб келиши мумкин. Жигар биопсияси фиброзни баҳолашда “олтин стандарт” ҳисобланса-да, унинг инвазивлиги, асоратлар хавфи ва динамик кузатувда чекланганлиги нон-инвазив диагностик усулларни излашни талаб қилади. Экстрацеллюляр матрикс таркибий қисми бўлган Коллаген IV базал мембрана структурасининг асосий компоненти ҳисобланади ва фиброгенез жараёнида унинг қондаги концентрацияси ошади. Жигар тўқимасида синусоидал капилляризация ва матрикс қайта қурилиши жараёнлари Коллаген IV экспрессияси билан боғлиқ. Ушбу мақолада Коллаген IV нинг жигар фиброзини баҳолашдаги диагностик ва прогностик аҳамияти таҳлил қилинди ҳамда унинг нон-инвазив биомаркер сифатида қўлланилиш имкониятлари кўриб чиқилди.
MELODIK ESHITISH QOBILIYATINI TARBIYALASH
B данной статье рассматривается воспитание навыков мелодического слуха у учеников специальности «Хоровое дирижирование», а так же о работе над чистотой интонирования.
TURIZM SOHASIDA INNOVATSION RIVOJLANISHNING KONSEPTUAL VA NAZARIY ASOSLARI
Hozirgi kunda turizm sohasi nafaqat iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda, balki rivojlanish bosqichida bo‘lgan davlatlarda ham tez sur’atlar bilan o‘sib bormoqda. Ushbu sohaning taraqqiyoti jamiyat rivoji bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, unda odamlarning ehtiyoj va istaklari oldindan belgilovchi omil sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada turizm sohasida innovatsion jarayonlarni nazariy jihatdan o‘rganish, ularning mohiyati, turlari va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi.