KORRUPSIYA VA UNING IQTISODIY RIVOJLANISHIGA SALBIY TA’SIRI

Abstract

Ushbu maqolada korrupsiya fenomenining mohiyati, uning iqtisodiy tizimga ta’sir mexanizmlari va makro hamda mikro darajadagi salbiy oqibatlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Korrupsiya davlat boshqaruvi samaradorligini pasaytiruvchi, resurslar taqsimotini buzuvchi va iqtisodiy o‘sish sur’atlarini sekinlashtiruvchi muhim omillardan biri sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda korrupsiyaning investitsion muhitga ta’siri, xususiy sektor faoliyatiga keltiradigan to‘siqlari hamda davlat byudjeti daromadlariga salbiy ta’siri tizimli yondashuv asosida ochib beriladi. Maqolada, shuningdek, korrupsiya natijasida yuzaga keladigan iqtisodiy noaniqlik, tadbirkorlik risklarining ortishi va norasmiy iqtisodiyot ulushining kengayishi kabi omillar tahlil qilinadi. Empirik va nazariy manbalar asosida korrupsiyaning to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bilvosita ta’sir kanallari ajratib ko‘rsatiladi. Xususan, korrupsiya natijasida infratuzilma loyihalarining samaradorligi pasayishi, davlat xarajatlarining maqsadsiz sarflanishi hamda inson kapitalining rivojlanishiga to‘sqinlik qilinishi alohida yoritiladi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, korrupsiya iqtisodiy tengsizlikni kuchaytiradi, raqobat muhitini izdan chiqaradi va innovatsion rivojlanishni sekinlashtiradi. Bundan tashqari, korrupsiya institutsional ishonchning pasayishiga olib kelib, iqtisodiy islohotlarning samaradorligini kamaytiradi. Maqolada korrupsiyaga qarshi kurashishning iqtisodiy rivojlanishdagi o‘rni ham yoritilib, samarali boshqaruv, shaffoflikni oshirish va hisobdorlik mexanizmlarini takomillashtirish zarurligi asoslab beriladi. Yakuniy xulosalarda korrupsiyani kamaytirish iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, investitsiyalarni jalb qilish va barqaror iqtisodiy o‘sishga erishishning muhim sharti ekanligi ta’kidlanadi.