ТАБИАТ ВА ҲАЙВОНОТ ОЛАМИ — ИНСОН ВИЖДОНИНИНГ СИНОВИ ЁВВОЙИ ТАБИАТНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ: ҲУҚУҚ, МАЪРИФАТ ВА ИНСОНИЙЛИК
Keywords:
браконьерлик, ҳайвонот дунёси, ноқонуний ов, ҳайвонларга шафқатсиз муомала, экологик ҳуқуқ, маъмурий жавобгарлик, жиноий жавобгарлик, мораторий, қиёсий ҳуқуқ, Янги Ўзбекистон.Abstract
Мақолада ҳайвонот оламига нисбатан зўравонлик ва браконьерликка қарши ҳуқуқий чоралар тизими таҳлил қилинади. Муаллиф Ўзбекистон қонунчилигини — «Ов қилиш ва овчилик хўжалиги тўғрисида»ги Қонун, Маъмурий жавобгарлик ва Жиноят кодекслари нормаларини — таъриф, превенция, маъмурий ва жиноий жавобгарлик поғоналарида кўриб чиқади ҳамда уни Германия, Хитой, АҚШ ва Қозоғистон тажрибаси билан қиёслайди. Миллий тизимнинг кучли жиҳатлари (жазонинг индивидуаллаштирилиши, «занжирни узиш» стратегияси) ва заиф бўғинлари (ижро ва далил базаси, ҳайвонлар фаровонлиги бўйича алоҳида қонуннинг йўқлиги) аниқланади.
References
Эслатма: хорижий манбалар ва рақамларни нашрдан олдин расмий манбалардан аниқлаштириш тавсия этилади.
Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси. — Тошкент, 2023.
Ўзбекистон Республикасининг «Ов қилиш ва овчилик хўжалиги тўғрисида»ги Қонуни (2020 йил 19 июнь). — lex.uz.
Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси (60, 63, 90, 90¹-моддалар). — lex.uz.
Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси (202-модда). — lex.uz.
Ов ва балиқ овлаш тақиқланган муддатлар тўғрисида: Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг расмий маълумотлари. — gov.uz.
Ноёб ва йўқолиб кетиш хавфидаги ҳайвон турларини овлашга мораторий (2026–2028). — gov.uz.
CITES — Ёввойи фауна ва флоранинг йўқолиб кетиш хавфи остидаги турлари билан халқаро савдо тўғрисидаги конвенция (1973).
Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland, Art. 20a.
Lacey Act (АҚШ) — ёввойи табиат маҳсулотлари ноқонуний савдосига қарши федерал қонун.
Хитой Халқ Республикаси Жиноят кодекси (341-модда).
Қозоғистон Республикасининг «Ҳайвонларга масъулиятли муносабат тўғрисида»ги Қонуни (2021).
