AKADEMIK SHOISLOM SHOMUHAMEDOV VA O‘ZBEKISTON SHARQSHUNOSLIK TARJIMA MAKTABI
Keywords:
Shoislom Shomuhamedov, badiiy tarjima, o‘zbek sharqshunosligi, “Shohnoma”, Umar Xayyom, sharqshunoslik maktabi, ilmiy sadoqat, aruz vazni, Xalqaro Firdavsiy mukofoti, ustozlik maktabi, milliy kolorit.Abstract
Ushbu maqolada taniqli olim va tarjimon, akademik Shoislom Shomuhamedovning (1921–2007) hayot yo‘li, ilmiy va badiiy tarjima sohasidagi o‘chmas merosi keng qamrovli tarzda o‘rganiladi. Maqolada sovet mafkurasi hukmron bo‘lgan qiyin sharoitlarda ustoz olimning Sharq mumtoz adabiyoti durdonalarini tiklash va yoshlar ongiga singdirish yo‘lidagi chinakam fidoyiligi yoritilgan. Ayniqsa, u kishining doimiy jismoniy og‘riqlar va urush asoratlari bilan kurashib, Umar Xayyom ruboiylari hamda Firdavsiyning 60 ming baytlik “Shohnoma” epopeyasini o‘zbek tiliga yuksak mahorat bilan o‘girgani, nufuzli Xalqaro Firdavsiy mukofotiga (1974) sazovor bo‘lgani tahlil qilinadi. Shuningdek, uning Sharq fakulteti dekani va prorektor sifatidagi rahbarlik faoliyati, Abdulla Qahhor va Erkin Vohidov kabi ijodkorlar bilan hamkorlik tajribasi hamda shogirdlar tarbiyasidagi ustozlik maktabi zamondoshlarining xotiralari va birlamchi manbalarga tayangan holda ko‘rsatib berilgan.
References
Mannonov A.M. Akademik Shoislom Shomuhamedov xotirasi va sharqshunoslik maktabi. // Shoislom Shomuhamedov nomidagi yosh sharqshunoslarning VI forumi materiallari to‘plami. TSUOS, Toshkent, 2022. — B. 9–10.
Quronbekov A. Shoislom Shomuhamedov – buyuk murabbiy. // “Fan, ta’lim, innovatsiyalar – yoshlar nigohida” ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. Toshkent, 2018. — B. 2–5.
Udaev B. Shoislom Shomuhamedov – Sharq klassik adabiyoti yetuk tarjimoni. // “Fan, ta’lim, innovatsiyalar – yoshlar nigohida”. Toshkent, 2018. — B. 6–9.
Umar Xayyom. Ruboiylar (Shoislom Shomuhamedov tarjimasi). — Toshkent: “Fan” nashriyoti, 1981. — B. 22, 45, 78.
Firdavsiy. Shohnoma (1-kitob, Shoislom Shomuhamedov tarjimasi). — Toshkent: O‘zbekiston SSR “Fan” nashriyoti, 1975. — B. 112, 245.
Shomuhamedov Sh. Badiiy tarjima va milliy kolorit. — Toshkent: “O‘qituvchi”, 1982. — 148 b.
Shomuhamedov Sh. O‘zbek va tojik adabiy aloqalari. — Toshkent: “Fan” nashriyoti, 1969. — B. 3–20.
O‘rinboev B., Qodirov A. O‘zbek sharqshunosligi tarixi. — Toshkent: TSUOS nashriyoti, 2005. — B. 87–94.
Ochilova N. Tarjima nazariyasi va amaliyoti. — Toshkent: “Sano-standart”, 2019. — B. 55–60.
Ochilova E. Milliylik va tarjima. Badiiy tarjima masalalari (O‘quv qo‘llanma). — Toshkent, 2013. — B. 37.
