BOSH MİYA QON AYLANİSHİ BUZİLİSHLARİNİNG KLİNİK XUSUSİYATLARİ: İSHEMİK VA GEMORRAGİK İNSULTNİNG FARQLİ JİHATLARİ

BOSH MİYA QON AYLANİSHİ BUZİLİSHLARİNİNG KLİNİK XUSUSİYATLARİ: İSHEMİK VA GEMORRAGİK İNSULTNİNG FARQLİ JİHATLARİ

Authors

  • O’tkirova Durdona Baxtiyorovna Eurasian Multidisciplinary university 2-bosqich talabasi

Keywords:

bosh miya qon aylanishi, insult, ishemik insult, gemorragik insult, miya infarkti, miya qon quyilishi, ateroskleroz, arterial gipertenziya, tromboz, vertebrobazillyar tizim, nevrologik defitsit, differensial diagnostika.

Abstract

Ushbu maqolada bosh miya qon aylanishi buzilishlarining klinik xususiyatlari, xususan, ishemik va gemorragik insultning etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari hamda differensial-diagnostik jihatlari tahlil qilinadi. Bosh miya qon ta’minotida karotid va vertebrobazillyar tizimlarning ahamiyati, ularning zararlanishi natijasida yuzaga keladigan nevrologik o‘zgarishlar yoritilgan. Ishemik insultda miya to‘qimasining qon bilan ta’minlanishi tromboz, emboliya yoki tomir spazmi sababli buzilishi, gemorragik insultda esa qon tomirlarining yorilishi yoki o‘tkazuvchanligining ortishi natijasida miya to‘qimasiga qon quyilishi asosiy patogenetik mexanizmlar sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, arterial gipertenziya, ateroskleroz, qandli diabet, gipodinamiya, chekish va boshqa yurak-qon tomir xavf omillarining insult rivojlanishidagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada ishemik va gemorragik insultning klinik kechishidagi asosiy farqlar, jumladan, kasallikning boshlanish xarakteri, hush holati, bosh og‘rig‘i, nevrologik defitsit va umumiy miya belgilariga alohida e’tibor qaratiladi. Tadqiqot natijalari insultni erta aniqlash, xavf omillarini nazorat qilish va o‘z vaqtida tibbiy yordam ko‘rsatish kasallik oqibatlarini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

References

American College of Obstetricians and Gynecologists. Neonatal Encephalopathy and Neurologic Outcome. Task Force Report. Washington, DC: ACOG.

American Academy of Pediatrics. Providing a Primary Care Medical Home for Children and Youth With Cerebral Palsy. Pediatrics. 2022;150(6).

Kim F., Maitre N. A Call for Early Detection of Cerebral Palsy. NeoReviews. 2024;25(1):e1–e11.

Maitre N.L., Burton V.J., Duncan A.F. et al. Network Implementation of Guideline for Early Detection Decreases Age at Cerebral Palsy Diagnosis. Pediatrics. 2020;145(5):e20192126.

Kokhanov A. Cerebral Palsy: A Current Perspective. NeoReviews. 2024;25(6):e350–e360.

American Academy of Pediatrics. Primary Care Framework to Monitor Preterm Infants for Neurodevelopmental Outcomes in Early Childhood. Pediatrics. 2023;152(1).

World Health Organization. Clinical Neurological Assessment of Encephalopathy: Neonatal Care Clinical Guidelines.

Volpe J.J. Volpe’s Neurology of the Newborn. 6th ed. Philadelphia: Elsevier; 2018.

Eichenwald E.C., Hansen A.R., Martin C.R., Stark A.R. Cloherty and Stark’s Manual of Neonatal Care. 8th ed. Wolters Kluwer; 2017.

AAP/NeoReviews. Neonatal Encephalopathy and Hypoxic-Ischemic Brain Injury: Clinical Assessment and Neurologic Outcome. Neonatal neurology bo‘yicha zamonaviy klinik manbalar.

Downloads

Published

2026-10-01
Loading...