INSON OʻZI KIM: OʻZ TAQDIRINING EGASIMI YOKI TAQDIR YOʻLOVCHISI?
Keywords:
Taqdir, iroda erkinligi, masʼuliyat, determinizm, ekzistensializm, oʻz-oʻzini anglash, psixofizik mutanosiblik, neurofiziologiya, tanlov erkinligi, fatalizm.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada insonning jamiyat va olamdagi oʻrni, uning hayot yoʻlini belgilashdagi erki hamda taqdir tushunchasining falsafiy, psixologik va tibbiy-biologik talqini atrofida atroflicha tahlil yuritiladi. Inson oʻz hayotining ijodkorimi yoki tayyor bitilgan qismatning passiv ijrochisimi degan asriy falsafiy savol tahlil qilinib, iroda erkinligi, shaxsiy masʼuliyat, determinizm hamda ekzistensializm yoʻnalishlarining oʻzaro mutanosibligi yoritib berilgan. Shuningdek, Buxoro Innovatsion ta’lim va tibbiyot universiteti yoʻnalishidan kelib chiqqan holda, inson psixikasi, nevrologik va genetik omillarning qaror qabul qilish mexanizmlariga taʼsiri ilmiy dalillar bilan koʻrib chiqiladi.
References
Forobiy, A. N. (2016). Fozil odamlar shahri. Toshkent: Yangi asr avlodi.
Ibn Sino, A. A. (1992). Salomatlik risolasi (Tib qonunlari saralangan qismlari). Toshkent: Fan nashriyoti.
Frankl, V. (1984). Man’s Search for Meaning. New York: Washington Square Press.
Sartre, J.-P. (1943). L'Être et le néant (Being and Nothingness). Paris: Gallimard.
Gʻaziyev, E. Gʻ. (2010). Umumiy psixologiya (Darslik). Toshkent: Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati.
Yalom, I. (1980). Existential Psychotherapy. New York: Basic Books.
Libet, B. (1985). Unconscious cerebral initiative and the role of conscious will in voluntary action. Behavioral and Brain Sciences, 8(4), 529-539.
Nishonova, Z. T. (2018). Psixologik maslahat va psixokorreksiya. Toshkent: TDPU nashriyoti.
Kamyu, A. (2019). Sizif haqida afsona (Insho). Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy mehnati.
Vaxobova, N. Z. (2026). Inson ruhiyati va irodasining qaror qabul qilishdagi oʻrni. Buxoro Innovatsion ta’lim va tibbiyot universiteti ilmiy axborotnomasi, 2(1), 45-52.
