XORIJIY MAMLAKATLARDA INKLYUZIV TA’LIM MODELLARI TAHLILI

XORIJIY MAMLAKATLARDA INKLYUZIV TA’LIM MODELLARI TAHLILI

Authors

  • Zairov Asadbek Sayfullo o‘g‘li Toshkent davlat yuridik universiteti tayanch doktoranti

Keywords:

inklyuziv ta’lim, tibbiy model, ijtimoiy model, ekologik tizimlar nazariyasi, nogironlik, ta’lim islohotlari, barqaror rivojlanish

Abstract

Ushbu maqolada xorijiy mamlakatlarda inklyuziv ta’lim sohasida shakllangan asosiy modellar – nogironlikning tibbiy, ijtimoiy va ekologik modellari – ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot inklyuziv ta’limning tarixiy va konseptual asoslarini o‘rganish, ushbu modellarning zamonaviy ta’lim tizimiga ta’sirini aniqlash maqsadida olib borilgan. Metodologiya sifatida qiyosiy tahlil va adabiyotlarni sistematik ko‘rib chiqish usullaridan foydalanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tibbiy model individuallikni, ijtimoiy model esa strukturaviy to‘siqlarni bartaraf etishni nazarda tutadi; ekologik tizimlar nazariyasi esa ikkala yondashuvni sintez qilib, inklyuzivlikni ko‘p qatlamli muhit orqali tushuntiradi. Muhokama qismida ushbu modellarning O‘zbekiston ta’lim tizimi uchun ahamiyati va ularni milliy kontekstga moslashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.

References

Barnes, C. (1996). Theories of disability and the origins of the oppression of disabled people in western society. In L. Barton (Ed.), Disability and Society: Emerging Issues and Insights. Longman.

Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development. Harvard University Press.

El Zaatari, W., & Maalouf, I. (2022). How the Bronfenbrenner Ecology of Human Development Theory Shapes Our Understanding of Child Development. Journal of Education and Practice, 13(5), 1–9.

Oliver, M. (2013). The Social Model of Disability: Thirty Years On. Disability & Society, 28(7), 1024–1026.

Zaks, J. (2023). Rethinking Disability: A Disability Studies Approach to Inclusive Practices. Routledge.

LinkedIn. Innovations in Inclusive Classroom. https://www.linkedin.com/pulse/innovations-inclusive-classroom-moving-away-from-approach-bhatia/

The Irish Times. (2024, March 6). Disability, Education and Inclusive Routes. Pg. 11.

Downloads

Published

2026-05-01
Loading...