VIRUSLARNING ONKOGENEZ BILAN BOG’LIQLIGI: HPV, EBV VA HBV MISOLLARI
Keywords:
Onkogen viruslar deb ataladigan bu patogenlar hujayralarning genetik materialiga ta'sir o'tkazib, kontrolsiz ko'payishga, apoptoz (dasturlangan o'lim) mexanizmlarining inaktivatsiyasiga va oxir-oqibat malign transformatsiyaga olib keladi. Ushbu viruslar o'z onkogen oqsillarini kodlashi yoki hujayra proto-onkogenlarini faollashtirishi orqali saraton rivojlanishiga sabab bo'ladi.Abstract
Mavzuning dolzarbligi. Saraton kasalligi jahon miqyosidagi eng muhim tibbiy muammolardan biri bo'lib, har yili millionlab odamning hayotiga xavf solmoqda. Xalqaro saraton tadqiqot agentligi (IARC) ma'lumotlariga ko'ra, barcha saraton holatlari ichida 15-20% viral infeksiyalar bilan bevosita bog'liq. Bu raqam ayniqsa quyi va o'rta daromadli mamlakatlarda yuqori ko'rsatkichlarga ega.
References
Munoz N, Bosch FX, de Sanjose S, et al. Epidemiologic classification of HPV types associated with cervical cancer. N Engl J Med. 2003;348(6):518-527.
Doorbar J, Quint W, Banks L, et al. The biology and life-cycle of human papillomaviruses. Vaccine. 2012;30(Suppl 5):F55-70.
zur Hausen H. Papillomaviruses and cancer: from basic studies to clinical application. Nat Rev Cancer. 2002;2(5):342-350.
Young LS, Rickinson AB. Epstein-Barr virus: 40 years on. Nat Rev Cancer. 2004;4(10):757-768.
Macsween KF, Crawford DH. Epstein-Barr virus-recent advances. Lancet Infect Dis. 2003;3(3):131-140.
Levrero M, Zucman-Rossi J. Mechanisms of HBV-induced hepatocellular carcinoma. J Hepatol. 2016;64(1 Suppl):S84-S101.
World Health Organization. Global strategy to accelerate the elimination of cervical cancer. Geneva: WHO; 2020.