TARJIMA NAZARIYASIDA EKVIVALENTLIK TUSHUNCHASINING SHAKLLANISHI VA RIVOJI
Keywords:
tarjima nazariyasi, ekvivalentlik, adekvatlik, tarjima jarayoni, tarjimaviy transformatsiya, tarjima sifati, kommunikativ moslik, tarjima mezonlari.Abstract
Mazkur maqolada tarjima nazariyasida muhim ilmiy kategoriyalardan biri hisoblangan ekvivalentlik tushunchasining shakllanishi va rivojlanishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda ekvivalentlik va adekvatlik tushunchalarining mazmuni, ularning tarjima jarayonidagi o‘rni hamda o‘zaro bog‘liqligi yoritiladi. V.N. Komissarov, A.D. Shveyser, L.S. Barxudarov, J. Kaftford, Q. Musaev kabi olimlarning ilmiy qarashlari asosida ekvivalentlikning nazariy talqinlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, tarjima jarayonida til tizimlarining grammatik, leksik va madaniy tafovutlari tufayli yuzaga keladigan muammolar hamda ularni bartaraf etishda tarjimaviy transformatsiyalarning roli tahlil qilinadi. Maqolada ekvivalentlik darajalari va ularning tarjima sifatini baholashdagi ahamiyati ham ilmiy jihatdan asoslab beriladi.
References
Комиссаров В.Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). – М.: Высш. шк., 1990. – 253 с. 51-b.
Казакова Т.А. Практические основы перевода «English – Russian». – Санкт-Петербург: Союз, 2008. – 319 с. 9-b
Комиссаров В.Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). – М.: Высш. шк., 1990. – 253 с. 51-b.
Комиссаров В.Н. Современное переводоведение. – М.: ЭТС, 2001. –424 с. 53–54-b.
Швейцер А.Д. Теория перевода (статус, проблемы, аспекты). – М.:Наука, 1988. – 214 с. 95–96.
Бархударов Л.С. Язык и перевод (Вопросы общей и частной теории перевода). – М.: «Междунар. отношения», 1975 – 240 с. 190-b
Yo’ldoshev U. Tarjimada ekvivalentlik va uning turlari // “Ommaviy axborot vositalarida til va uslub masalalari: tahlil, tasnif, qiyos” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, 2023 -B.300-306.
Abduganiyeva J.R. Consecutive Interpretation Quality Assessment Within Training Process. ЎзМУ хабарлари. – Тошкент, 2023. – №1/7. – Б. 22-25.
Catford J.C. A Linguistic Theory of Translation. – Indiana: Oxford University Press, 1965. – P.21.
Yo’ldoshev U. Tarjimada ekvivalentlik va uning turlari // “Ommaviy axborot vositalarida til va uslub masalalari: tahlil, tasnif, qiyos” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya, 2023 -B.300-306.
Musaev Q. Tarjima nazariyasi asoslari. – T.: Fan, 2005. – B.54-59.
Oripovna, A. I. (2025). Nominativ birliklarning kommunikativ-pragmatik tamoyillari (fransuz va o ‘zbek tillari misolida). American journal of education and learning, 3(4), 265-268.
Oripovna, A. I. (2026). Nutqiy muloqotda bilvosita nom tanlash muammosi: semiotik-madaniyatshunoslik, sotsiolingvistik va gender jihatlari. american journal of education and learning, 4(2), 514-517.
