TRANSCHEGARAVIY DARYOLAR SUVIDAN FOYDALANISHNING XALQARO-HUQUQIY JIHATLARI
Keywords:
transchegaraviy daryolar, xalqaro suv huquqi, adolatli foydalanish, zarar yetkazmaslik, suv diplomatiyasi, hamkorlik, suv boshi davlatlari, to’g’on-inshootlar, energetika va mudofaa, daryo havzasi boshqaruvi, mintaqaviy daryolar, xalqaro konvensiyalar.Abstract
mazkur maqolada transchegaraviy daryolar suvidan foydalanishning xalqaro-huquqiy asoslari, suv resurslarini boshqarish mexanizmlari hamda ularning huquqiy tabiati kompleks tarzda tahlil qilinadi. Xalqaro odat huquqi va universal konvensiyalarda mustahkamlangan adolatli va oqilona foydalanish, zarar yetkazmaslik, suv resurslaridan birgalikda foydalanish, hamkorlik qilish, oldindan xabardor etish hamda ma’lumot almashish tamoyillarining mazmuni ochib beriladi. Bundan tashqari, daryo havzasi boshqaruvi, qo‘shma komissiyalar, monitoring tizimlari va nizolarni tinch yo‘l bilan hal etish institutlarining amaliy ahamiyati yoritiladi. Markaziy Osiyo tajribasi, xususan Amudaryo va Sirdaryo havzalarida suv taqsimoti masalalari alohida ko‘rib chiqiladi. Maqolada xalqaro tajriba asosida transchegaraviy suv resurslarini boshqarishni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ilgari suriladi.
References
United Nations Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Watercourses, adopted 21 May 1997, New York, entered into force 17 August 2014.
Convention on the Protection and Use of Transboundary Watercourses and International Lakes, adopted 17 March 1992, Helsinki, entered into force 6 October 1996.
International Court of Justice. Gabčíkovo–Nagymaros Project (Hungary/Slovakia), Judgment, I.C.J. Reports, 25 September 1997.
Indus Waters Treaty between India and Pakistan, signed 19 September 1960, Karachi.
McCaffrey, Stephen C. The Law of International Watercourses. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press, 2019.
Wouters, Patricia. International Law and Freshwater. London: Routledge, 2013.
Rahaman, M.M. “Principles of Transboundary Water Resources Management and Water-Related Agreements in Central Asia.” International Journal of Water Resources Development, Vol. 28, No. 3, 2012, pp. 475–491.
Ziganshina, Dinara. “International Water Law in Central Asia: Commitments, Compliance and Beyond.” Journal of Water Law, Vol. 23, No. 2–3, 2015, pp. 96–107.
O‘zbekiston Respublikasi Suv kodeksi. 6 may 1993-yil (amaldagi tahriri bilan).
Interstate Commission for Water Coordination of Central Asia (ICWC). Official Reports and Annual Bulletins, Tashkent, various years.