PSIXOLOGIK KORRUPSIYA FENOMENI: MODDIY MANFAATLARSIZ AMALDOR IRODASINI MANIPULYATSIYA QILISH MEXANIZMLARI VA UNGA QARSHI PROFILAKTIK YONDASHUV
Keywords:
psixologik korrupsiya, minnatdorlik tuzog‘i, ijtimoiy qaramlik, ma’naviy qaramlik, oltin ko‘prik, etik profilaktika, sovutish davri, manfaatlar to‘qnashuviAbstract
Mazkur maqolada korrupsiyaning yangi yashirin ko‘rinishi — psixologik korrupsiya fenomeni ilmiy tahlil qilinadi. Ushbu shaklda moddiy manfaat berilmasdan, amaldorning irodasi ma’naviy qaramlik, minnatdorlik hissi, ijtimoiy bog‘liqlik va kelajakdagi manfaat va’dalari orqali manipulyatsiya qilinadi. Tadqiqotda psixologik korrupsiyaning mexanizmlari, uning an’anaviy korrupsiyadan xavfli jihatlari, isbotlashdagi murakkabliklar hamda xalqaro amaliyotda, xususan, European Public Prosecutor’s Office tavsiyalariga asoslangan profilaktik choralar tahlil qilinadi. Shuningdek, jamiyatdagi ayrim ijtimoiy odatlar ushbu hodisaga qanday zamin yaratishi yoritiladi.
References
OECD. Behavioural Insights for Public Integrity.
https://www.oecd.org/gov/ethics/behavioural-insights-for-public-integrity.htm
European Public Prosecutor’s Office — EPPO official publications.
https://www.eppo.europa.eu/en/publications
Transparency International. Corruption and Social Norms.
https://www.transparency.org/en/publications
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). Education for Justice – Anti-Corruption. https://www.unodc.org/e4j/en/anti-corruption.html
Robert Cialdini. Influence: The Psychology of Persuasion.
https://www.influenceatwork.com
Henri Tajfel. Social Identity Theory.
https://www.simplypsychology.org/social-identity-theory.html
Douglass North. Institutions and Economic Performance.
https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/1993/north/lecture/
Aristotle. Nicomachean Ethics (classical text online).
http://classics.mit.edu/Aristotle/nicomachaen.html
World Bank. Corruption, Conflict of Interest and Governance.
https://www.worldbank.org/en/topic/governance/brief/anti-corruption
United Nations Development Programme (UNDP). Fighting Corruption Through Integrity. https://www.undp.org/publications
Harvard University — Social Norms and Corruption Research. https://scholar.harvard.edu
Stanford Encyclopedia of Philosophy — Ethics and Corruption.
https://plato.stanford.edu/entries/corruption/
Council of Europe (GRECO). Conflict of Interest Guidelines.
https://www.coe.int/en/web/greco
Daniel Kahneman. Thinking, Fast and Slow.
https://www.nobelprize.org/prizes/economic-sciences/2002/kahneman/facts/
Óscar Arias Sánchez — Anti-corruption speeches and materials.
https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1987/arias/
OECD. Public Integrity Handbook.
https://www.oecd.org/gov/ethics/oecd-public-integrity-handbook.pdf
European Commission — Cooling-off periods in public service.
https://ec.europa.eu/info/policies/ethical-standards-public-office_en
Transparency International. Conflict of Interest in Public Office.
https://www.transparency.org/en/our-priorities/public-integrity
UNODC. Corruption Prevention Toolkit.
https://www.unodc.org/unodc/en/corruption/toolkit.html
World Economic Forum. Behavioural Approaches to Anti-Corruption.
https://www.weforum.org/reports
University of Cambridge — Moral Psychology and Governance.
https://www.cam.ac.uk/research
University of Oxford — Ethics in Public Administration.
Yale University — Psychology of Decision Making.
Princeton University — Institutional Trust Research.
https://www.princeton.edu/research
Massachusetts Institute of Technology — Social Influence & Authority research.
Brookings Institution — Governance and Integrity.
https://www.brookings.edu/topic/governance/
RAND Corporation — Corruption Risk Assessment.
World Justice Project — Rule of Law and Integrity.
https://worldjusticeproject.org
United Nations Global Compact — Ethics and Corporate Governance.
https://unglobalcompact.org/library
European Ombudsman — Ethics and Good Administration.
https://www.ombudsman.europa.eu/en