RAQAMLI BANK XIZMATLARIDA KIBERXAVFSIZLIKNI TA’MINLASHNING DOLZARB MASALALARI
Abstract
Mazkur maqolada raqamli bank xizmatlarida kiberxavfsizlikni ta’minlashning dolzarb masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda mobil banking, internet-banking, elektron to‘lovlar, masofaviy identifikatsiya, onlayn kreditlash va API integratsiyalari bilan bog‘liq kiberxatarlar tizimlashtirilgan. Raqamli bank xizmatlarida kiberxavfsizlikni boshqarish modeli taklif qilinib, uning boshqaruv, profilaktika, aniqlash, javob qaytarish va tiklanish bosqichlari ishlab chiqildi. Shuningdek, banklar uchun antifrod tizimlari, ko‘p omilli autentifikatsiya, xavfsiz API boshqaruvi, kiberxavfsizlik auditi, xodimlar va mijozlarning kiberxavfsizlik bo‘yicha savodxonligini oshirishga doir amaliy takliflar berilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 15-apreldagi O‘RQ-764-son Qonuni. “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”.
O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi O‘RQ-547-son Qonuni. “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Annual Report 2024. Toshkent, 2025.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. CERT-CBU kiberxavfsizlik markazi faoliyati to‘g‘risida rasmiy ma’lumotlar. 2025.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank kartalari bilan bog‘liq firibgarlikning oldini olish bo‘yicha rasmiy bayonot. 2025.
National Institute of Standards and Technology. The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0. Gaithersburg, MD: NIST, 2024.
Basel Committee on Banking Supervision. Principles for Operational Resilience. Bank for International Settlements, 2021.
PCI Security Standards Council. Payment Card Industry Data Security Standard: PCI DSS v4.0.1. 2024.
International Organization for Standardization. ISO/IEC 27001:2022. Information security, cybersecurity and privacy protection — Information security management systems — Requirements. Geneva: ISO, 2022.
International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program — Financial System Stability Assessment. IMF Country Report, 2025.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF-5992-son Farmoni. “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”.
