OLIY TA’LIM TASHKILOTLARINING STRATEGIK RIVOJLANISHINI BOSHQARISH KONSEPSIYALARI VA ZAMONAVIY METODOLOGIK YONDASHUVLARI
Keywords:
strategik rivojlanish, oliy ta’lim tashkiloti, strategik boshqaruv, strategik rejalashtirish, resurslar konfiguratsiyasi, dinamik qobiliyatlar, Balanced Scorecard, KPI, universitet avtonomiyasi.Abstract
Maqolada oliy ta’lim tashkilotlarining strategik rivojlanishini boshqarish konsepsiyalari qiyosiy-institutsional tahlil asosida tizimlashtirilgan. Strategik rejalashtirish, New Public Management, resurslarga asoslangan va resurslarga qaramlik yondashuvlari, dinamik qobiliyatlar hamda Balanced Scorecardning metodologik imkoniyatlari baholangan. Natijada “strategik diagnostika – strategik tanlov – resurslar konfiguratsiyasi – KPI va loyihalar – monitoring – adaptiv korreksiya” ketma-ketligiga asoslangan integratsiyalashgan boshqaruv konturi taklif etilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi PQ-60-son “Davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-apreldagi PF-58-son “Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.
Bryson J.M. Strategic Planning for Public and Nonprofit Organizations: A Guide to Strengthening and Sustaining Organizational Achievement. 5th ed. San Francisco: Jossey-Bass, 2018.
Biondi L., Russo S. Integrating strategic planning and performance management in universities: a multiple case-study analysis // Journal of Management and Governance. 2022. Vol. 26. P. 417–448. DOI: 10.1007/s10997-022-09628-7.
Hladchenko M. Balanced Scorecard – a strategic management system of the higher education institution // International Journal of Educational Management. 2015. Vol. 29, No. 2. P. 167–176. DOI: 10.1108/IJEM-11-2013-0164.
Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard—Measures that Drive Performance // Harvard Business Review. 1992. Vol. 70, No. 1. P. 71–79.
Hood C. A Public Management for All Seasons? // Public Administration. 1991. Vol. 69, No. 1. P. 3–19. DOI: 10.1111/j.1467-9299.1991.tb00779.x.
Barney J. Firm Resources and Sustained Competitive Advantage // Journal of Management. 1991. Vol. 17, No. 1. P. 99–120. DOI: 10.1177/014920639101700108.
O‘zbekiston Respublikasi OAK. Xakimova X.X. “O‘zbekiston Respublikasida oliy ta’lim muassasalarini boshqarish strategiyasini takomillashtirish” mavzusidagi 08.00.13 – Menejment ixtisosligi bo‘yicha PhD dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon. Ro‘yxat raqami: B2023.1.PhD/Iqt2828. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
O‘zbekiston Respublikasi OAK. Muxtarov Sh.Q. “Strategik menejment yondashuvlari asosida oliy ta’lim tizimi boshqaruvi samaradorligini oshirish” mavzusidagi 08.00.13 – Menejment ixtisosligi bo‘yicha PhD dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon. Ro‘yxat raqami: B2023.2.PhD/Iqt3104. Buxoro davlat universiteti.
O‘zbekiston Respublikasi OAK. Shamuratov R.Sh. “Oliy ta’lim muassasalarida strategik boshqaruv tizimini takomillashtirish” mavzusidagi 13.00.07 – Ta’limda menejment ixtisosligi bo‘yicha PhD dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon. Ro‘yxat raqami: B2021.1.PhD/Ped2367. Toshkent davlat pedagogika universiteti.
Bennetot Pruvot E., Estermann T., Popkhadze N. University Autonomy in Europe IV: The Scorecard 2023. Brussels: European University Association, 2023.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-apreldagi PF-58-son “Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.
Teece D.J., Pisano G., Shuen A. Dynamic Capabilities and Strategic Management // Strategic Management Journal. 1997. Vol. 18, No. 7. P. 509–533. DOI: 10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509::AID-SMJ882>3.0.CO;2-Z.
Clark B.R. Creating Entrepreneurial Universities: Organizational Pathways of Transformation. Oxford: Pergamon Press, 1998.
Hladchenko M. Balanced Scorecard – a strategic management system of the higher education institution // International Journal of Educational Management. 2015. Vol. 29, No. 2. P. 167–176. DOI: 10.1108/IJEM-11-2013-0164.