O‘QUVCHILARDA GEOEKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH MUAMMOSINING ILMIY-NAZARIY TAHLILI
Keywords:
ekologik madaniyat, geografik madaniyat, geoekologik madaniyat, ekologik ta’lim, geografik ta’lim, ekologik gumanistik g‘oyalar, zamonda ekologik muammolar, koevolyusion g‘oyalar, pedagogik usul va metodlar.Abstract
Biz yashayotgan asr insoniyat tarixida, inson faoliyati va madaniyatining qadriyat-kognitiv asoslarini barqaror rivojlanish yo‘nalishida, tubdan qayta qurish bilan bog‘liq sifat jihatidan yangi bosqich, deya baholanmoqda. Shu munosabat bilan ilmiy bilimlarning tabiiy va ijtimoiy-gumanitar sohalarida sivilizatsiyaning barqaror rivojlanishi masalasi markaziy o‘rin egallamoqda. Ilmiy doiralarda, insoniyatning barqaror taraqqiyot yo‘liga o‘tishning nazariy va uslubiy asoslari yaratilmoqda.
Ushbu maqola umumta’lim maktab o‘quvchilarining geoekologik madaniyatini shakllantirish masalalariga bag‘ishlangan bo‘lib, muallifning tadqiqot ishlari davomida olib borilgan o‘rganish va tahliliy ishlari natijasi ularoq, ilmiy xulosalar va amaliy kuzatuvlarining muxtasar yoritilishi bilan e’tiborlidir. Unda keltirilgan taklif va mulohazalar maktab ta’limida sinovdan o‘tkazilgan chora-tadbirlar umumlashuvi hisoblanib, ilmiy-uslubiy xarakterga egadir.
References
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 27 maydagi “Ekologik ta’limni rivojlantirish Konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 434-son qarori https://lex.uz/docs/4354743 (murojaat sanasi - 26.03.2023)].
Kobыlяnskiy V.A. Filosofiя эkologii: obщaя teoriя эkologii, geo-эkologiя, bioэkologiя. Uchebnoe posobie. / V.A. Kobыlяnskiy. - M.: FAIR-PRESS, 2003. - 192 s.
Kochurov V.I. Novыe geoэkologicheskie i soцialno-эkologicheskie po-nяtiя // Geografiя v shkole. - 1999. - №3. - S. 10.
Komissarov G.S. Obuchaющaя priroda ili neformalnoe geoэkologiche-skoe obrazovanie // Geografiя v shkole. - 1995. - № 3. - S. 55.
Mustafoev S. Ekologik tarbiya – milliy va umuminsoniy qadriyatlar ruhida tarbiyalashning ajralmas qismi. // Fuqarolik jamiyati. T.: - 2018. № 1. 7-bet.
Vinokurova N.F. Teoriя i metodika izucheniя globalnыx эkologiche¬skix problem na osnove geoэkologicheskogo podxoda v kurse shkolnoy geografii: Diss. ... dokt. ped. nauk. - B.-m., 1999. - 406 s.
Tabiiy fanlar: 6-sinf uchun darslik / Z. B. Sangirova va boshq. – Toshkent: Respublika ta’lim markazi, 2022. – 192 b.
Musaeva M.E., Umarova Sh.U. O‘quvchilarda barqaror ekologik madaniyatni rivojlantirishda milliy ma’naviy va hududiy xususiyatlarning ahamiyati // Zamonaviy ta’lim, 2017, № 9, b.42.
Nigmatov A.I. Ekologiya: asosiy atama va iborlarning izohli lugati. - T., 2002.
Saidova O‘.G. Ekologik madaniyat tarixi va uning rivojlanish bosqichlari. f.f.n... diss. – T., 2007.
