O’ZBEKISTONDA RAQAMLI TO’LOVLAR VA NAQD PULSIZ HISOB-KITOBLAR TENDENSIYALARI: STATISTIK TAHLIL VA ISTIQBOLLAR
Ключевые слова:
raqamli to‘lovlar, naqd pulsiz hisob-kitoblar, bank kartalari, elektron to‘lovlar, POS-terminallar, NFC texnologiyasi, to’lov tizimi, raqamli moliyaviy xizmatlar.Аннотация
Mazkur maqolada O‘zbekistonda raqamli to‘lovlar va naqd pulsiz hisob-kitoblarning rivojlanish tendensiyalari statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqotda bank kartalari, to‘lov terminallari va zamonaviy elektron to‘lov texnologiyalarining rivojlanish dinamikasi o‘rganilgan. Tahlil natijalariga ko‘ra, 2025-yilda POS/E-POS terminallari orqali amalga oshirilgan operatsiyalar hajmi 460,26 trln so‘mni tashkil etgan. Shu bilan birga, naqd pul aylanmasining yuqori hajmi an’anaviy to‘lov shakllari hamon muhimligini ko‘rsatadi. Tadqiqotda statistik taqqoslash, dinamik tahlil va umumlashtirish usullaridan foydalanilgan. Olingan natijalar raqamli to‘lovlarni rivojlantirish istiqbollarini baholashga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
Jumanazarov M. O‘zbekistonda elektron to‘lovlar tizimi rivojlanishi // Bozor, pul va kredit. – Toshkent, 2013. – № 5. – B. 10–13.
Mahmudov U. Markaziy bankning hisob-kitoblar kliring tizimi – davr talabi // Bozor, pul va kredit. – Toshkent, 2014. – № 7. – B. 4–9.
Murodov S. O‘zbekistonda raqamli banklarning o‘rni va ularning moliyaviy xizmatlar bozoridagi raqobatga ta’siri // Moliya va bank ishi. – 2025. – T. 11, № 3. – B. 52–57.
Navro‘zova K.N., Ortiqov O.A. Naqd pulsiz hisob-kitoblar va to‘lov tizimi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2014.
Nuraliyev N. O‘zbekistonda raqamli to‘lovlarning rivojlanish dinamikasi va moliyaviy inklyuzivlikka ta’siri // Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil. – 2026. – T. 4, № 6. – B. 66–71.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. O‘zbekistonda bank kartalariga asoslangan chakana to‘lovlarning rivojlanish istiqbollari [Elektron resurs]. – 2025. – 11 aprel.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. O‘zbekiston Respublikasida to‘lov tizimining rivojlanish bosqichlari [Elektron resurs].
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2026-yil 1-yanvar holatiga muomaladagi bank plastik kartalari, terminallar, bankomat va infokiosklar hamda 2025-yil yanvar–dekabr oylari davomida to‘lov terminallari orqali tushgan tushumlar to‘g‘risida ma’lumot [Elektron resurs]. – 2026. – 20 yanvar.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. To‘lov tizimining ko‘rsatkichlari [Elektron resurs]. – Toshkent.
Raximova Sh. Naqd pulsiz hisob-kitoblarning soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirishdagi roli // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2026. – T. 4, № 4. – B. 1265–1270.
Yo‘ldoshbekov A. Naqdsiz hisob-kitoblar va raqamli nazorat tizimlarining huquqiy ahamiyati // Ijtimoiy-gumanitar fanlarning dolzarb muammolari. – 2026. – T. 6, № 2. – B. 359–367.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 21-martdagi PQ–1730-son qarori. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini yanada joriy etish va rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 19-apreldagi PQ–1325-son qarori. Bank plastik kartochkalaridan foydalangan holda hisob-kitob tizimini rivojlantirishni rag‘batlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 24-sentabrdagi 445-son qarori. Plastik kartochkalar asosida hisob-kitob qilish tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida.
