O‘SMIRLAR GURUHIDA LIDERLIK VA ZO‘RAVONLIK O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK
Kalit so‘zlar:
liderlik, zo‘ravonlik, agressiya, o‘smirlar psixologiyasi, guruh dinamikasi, ijtimoiy rol, bullying, ijtimoiy ta’sir, psixologik omillar.Annotatsiya
Mazkur maqolada o‘smirlar guruhida liderlik va zo‘ravonlik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik psixologik jihatdan tahlil qilinadi. Guruh ichidagi ijtimoiy rol, liderlik uslublari va agressiv xulq-atvorning shakllanish omillari yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ayrim hollarda zo‘ravonlik liderlikni namoyon qilish vositasiga aylanishi mumkin, ayniqsa ijtimoiy tan olinishi past bo‘lgan yoki e’tibor qozonishga intiluvchi o‘smirlar orasida. Shu bilan birga, ijobiy liderlik modeli zo‘ravonlikni kamaytirishda muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi.
Foydalaniladigan adabiyotlar
Volk A. A., Dane A. V., Marini Z. A. Bulling nima? Nazariy qayta ta’rif. Developmental Review, 2023.
OECD. O‘smirlarning ijtimoiy xulqi va maktab muhiti bo‘yicha hisobot. Parij, 2024.
UNESCO. Maktablarda zo‘ravonlik va bulling: global holat bo‘yicha hisobot. 2023.
Espelage D. L., Hong J. S. O‘smirlik davrida bulling, agressiya va tengdoshlar o‘rtasidagi munosabatlar. Journal of Youth Studies, 2024.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (WHO). O‘smirlar ruhiy salomatligi va zo‘ravonlikning oldini olish bo‘yicha hisobot. 2024.
