BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA STEM YONDASHUVLARINING O‘QUVCHILARNING IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISHDAGI O‘RNI
Kalit so‘zlar:
stem yondashuvi, boshlang‘ich ta’lim, ijodiy qobiliyat, fanlararo integratsiya, loyihaviy ta’lim, muammoli o‘qitish, hamkorlikda o‘qitishAnnotatsiya
Zamonaviy boshlang‘ich ta’limda o‘quvchilarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish dolzarb masala bo‘lib, STEM yondashuvi fanlararo integratsiya orqali mustaqil fikrlashni rag‘batlantiradi, ammo amaliyotda ijodkorlikni tizimli rivojlantirishga yetarli e’tibor berilmayapti. Tadqiqot maqsadi STEM yondashuvi orqali ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirish imkoniyatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda nazariy tahlil, ilmiy adabiyotlarni o‘rganish va boshlang‘ich sinflarda STEM faoliyatlarini tashkil etish usullarini tahlil qilish asosida yondashuv qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, STEM faoliyatlari o‘quvchilarning ijodiy qobiliyatlariga ijobiy ta’sir qiladi, loyihaviy ta’lim, muammoga asoslangan o‘qitish, kichik guruhlarda hamkorlikda konstruksiyalash, kuzatish va tajriba o‘tkazish samarali usullar hisoblanadi. Shuningdek, topshiriqning yagona to‘g‘ri yechimga ega bo‘lmasligi ijodiy fikrlashni qo‘zg‘atishi aniqlandi. Xulosa qilib aytganda, STEM yondashuvi boshlang‘ich ta’limda ijodiy qobiliyatlarni rivojlantirishning muhim vositasi bo‘lib, amaliyotda qo‘llash uchun tavsiyalar ishlab chiqish zarur.
Foydalaniladigan adabiyotlar
Yo‘ldoshev, J. G‘. (2020). Boshlang‘ich ta’limda STEM ta’lim texnologiyalarini joriy
etishning pedagogik asoslari. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi nashriyoti.
Raximova, D. N. (2021). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ijodiy qobiliyatlarini STEM
yondashuvi asosida rivojlantirish. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU.
Abdullayeva, M. X. (2022). STEM ta’limi sharoitida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida
kreativlikni shakllantirishning didaktik imkoniyatlari. «Xalq ta’limi» ilmiy-metodik jurnali, 3(1), 45–52.
Tursunov, S. A., & Qodirova, Z. M. (2023). Boshlang‘ich ta’limda STEM yondashuvi:
nazariya va amaliyot. Toshkent: «Fan va texnologiya» nashriyoti.
Mirzayeva, N. R. (2021). Integratsiyalashgan STEM ta’limi orqali boshlang‘ich sinf
o‘quvchilarining ijodiy faoliyatini rivojlantirish. «Pedagogik mahorat» ilmiy-nazariy jurnali, 4, 78– 84.
Xasanova, G. T. (2022). Boshlang‘ich sinflarda STEM ta’limini tashkil etishning
innovatsion usullari. Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
Ergasheva, F. B. (2023). STEM yondashuvi asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining
ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish metodikasi. «Boshlang‘ich ta’lim» ilmiy-amaliy jurnali, 2(6), 33–39.
Nazarova, K. P. (2020). Boshlang‘ich ta’limda fanlararo integratsiya va STEM
texnologiyalari. Samarqand: SamDU nashriyoti.
Bybee, R. W. (2020). STEM education now more than ever. Arlington, VA: NSTA
Press. – https://www.nsta.org/store/product_detail.aspx?id=10.2505/9781681406015
Kelley, T. R., & Knowles, J. G. (2020). A conceptual framework for integrated STEM
education. International Journal of STEM Education, 7(1), 1–11. – https://doi.org/10.1186/s40594- 020-00211-4
Margot, K. C., & Kettler, T. (2021). Teachers’ perception of STEM integration and
education: A systematic literature review. International Journal of STEM Education, 8(1), 1–16. – https://doi.org/10.1186/s40594-021-00271-6
Thibaut, L., Ceuppens, S., De Loof, H., De Meester, J., Goovaerts, L., Struyf, A., ... &
Depaepe, F. (2020). Integrated STEM education: A systematic review of instructional practices in secondary education. European Journal of STEM Education, 5(1), 1–12. – https://doi.org/10.20897/ejsteme/85525
