AXBOROT MUHITIDA TA’LIM JARAYONINI TASHKIL ETISHDA AXLOQIY STANDARTLARNI SHAKLLANTIRISH: NAZARIY ASOSLAR VA AMALIY MEXANIZMLAR

Annotatsiya

Mazkur maqolada axborot muhitida ta’lim jarayonini tashkil etishda axloqiy standartlarni shakllantirishning nazariy asoslari va amaliy mexanizmlari tahlil qilinadi. XXI asrda raqamli transformatsiya jarayonlari ta’lim tizimining mazmuni va metodologiyasini tubdan o‘zgartirib, axloqiy me’yorlarga yangicha yondashuvni talab etmoqda. Xususan, UNESCO va OECD tomonidan ilgari surilgan raqamli ta’lim strategiyalarida akademik halollik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va raqamli xavfsizlik masalalari ustuvor yo‘nalish sifatida belgilangan.

Tadqiqotda axborot muhitining pedagogik mohiyati ochib berilib, deontologik, utilitar va gumanistik yondashuvlar asosida axloqiy standartlarning nazariy poydevori asoslanadi. Shuningdek, akademik plagiat, kiberbulling, shaxsiy ma’lumotlar daxlsizligi hamda sun’iy intellekt vositalaridan foydalanish etikasi bilan bog‘liq muammolar tahlil qilinadi. Jumladan, OpenAI tomonidan ishlab chiqilgan sun’iy intellekt tizimlaridan ta’lim jarayonida foydalanishda shaffoflik va algoritmik xolislik tamoyillariga rioya etish zarurligi asoslanadi.

Maqolada axloqiy standartlarni shakllantirishning normativ-huquqiy, tashkiliy-pedagogik va monitoring mexanizmlari ishlab chiqilib, qadriyatlar, normativ, amaliy va refleksiv bosqichlardan iborat konseptual model taklif etiladi. Tadqiqot natijalari axborot muhitida barqaror va xavfsiz ta’lim tizimini rivojlantirish uchun kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi.