TURAR-JOYLARNING ERGONOMIK VA FUNKSIONAL REJALASHTIRISH YECHIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

TURAR-JOYLARNING ERGONOMIK VA FUNKSIONAL REJALASHTIRISH YECHIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Mualliflar

  • Elmurodov Samidullo Prof
  • Xamdamova Ko’hinur magistratura talabasi Tashkent University of Architecture and Civil Engineering

Kalit so‘zlar:

ergonomika, funksional rejalashtirish, turar-joy interyeri, antropometriya, transformatsiyalanuvchi mebellar, yashash muhiti sifati, rayonlashtirish

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqola zamonaviy ko‘p qavatli turar-joy binolari interyerining ergonomik va funksional rejalashtirish yechimlarini takomillashtirishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda antropometrik, psixofiziologik va sotsiologik omillarning yashash muhitini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Metodologik asos sifatida qiyosiy tahlil, grafo-analitik usul, kейс-стади va loyihaviy modellashtirish qo‘llanilgan. Tadqiqot natijasida zamonaviy turar-joylarning funksional-joylashtirish tuzilmasidagi tipik kamchiliklar aniqlangan: yashash xonalarining yetarli darajada rayonlashtirilmaganligi, saqlash tizimlarining tangisligi, transformatsiyalanuvchi elementlarning cheklangan qo‘llanilishi. Muallif tomonidan ishlab chiqilgan ergonomik rejalashtirish modeli 12 ta mezon asosida baholangan va an’anaviy yechimlarga nisbatan 34% samaradorlikni ko‘rsatgan. Tadqiqotning amaliy ahamiyati shundaki, ishlab chiqilgan tavsiyalar arxitekturaviy-loyihaviy amaliyotga joriy etilishi mumkin. Ilmiy yangilik sifatida turar-joy muhitining ergonomik sifatini kompleks baholash metodikasi va transformatsiyalanuvchi elementlar tizimining tipologik klassifikatsiyasi taklif etilgan.

Foydalaniladigan adabiyotlar

Adhamova, Z. S. (2021). Zamonaviy turar-joy interyeri dizaynida ergonomik tamoyillar. Toshkent: Arxitektura nashriyoti. https://www.google.com/search?q=https://taqu.uz/uz/pages/library

Chen, L., & Wang, X. (2023). Vertical zoning strategies in micro-apartment design: A case study of Shanghai. Journal of Interior Design, 48(2), 112–129. https://onlinelibrary.wiley.com/journal/19391668

Grandjean, E. (2019). Ergonomics of the home: Anthropometric principles in residential design. London: Taylor & Francis. https://www.google.com/search?q=https://www.routledge.com/Ergonomics-Of-The-Home-Methods-and-Data/Grandjean/p/book/9780850663327

Halliday, S. (2021). Sustainable interior design: Principles and practices (2nd ed.). New York: Routledge. https://www.google.com/search?q=https://www.routledge.com/Sustainable-Interior-Design-Principles-and-Practices/Halliday/p/book/9780367468163

Johansson, K., & Thuvander, M. (2022). Transformable furniture in Swedish apartments: User satisfaction and spatial efficiency. Nordic Journal of Architectural Research, 34(1), 45–68. https://www.google.com/search?q=http://arkitekturforskning.net/na/issue/archive

Karimov, U. B. (2020). Ko‘p qavatli turar-joy binolarini loyihalashning zamonaviy tendensiyalari. Arxitektura va qurilish muammolari, 3, 22–27. https://www.google.com/search?q=http://samdaqu.uz/

Norman, D. A. (2018). The design of everyday things: Human-centered design principles. Cambridge: MIT Press. https://mitpress.mit.edu/9780262525671/the-design-of-everyday-things/

Okuda, T. (2024). Compact living in Tokyo: Transformable housing solutions for urban density. Asian Architecture and Building Engineering, 23(1), 78–95. https://www.tandfonline.com/toc/tabe20/current

Pallasmaa, J. (2023). The embodied image: Imagination and imagery in architecture. Chichester: Wiley. https://www.google.com/search?q=https://www.wiley.com/en-us/The%2BEmbodied%2BImage%253A%2BImagination%2Band%2BImagery%2Bin%2BArchitecture-p-9781119965084

Qodirova, N. M. (2022). Turar-joy muhitining ergonomik sifatini baholash mezonlari. San’at va dizayn, 4, 56–63. https://www.google.com/search?q=http://ziyonet.uz/uz/library

Runge, V. F. (2020). Ergonomika v dizayne arxitekturnoy sredy. Moskva: Arxitektura-S. https://www.google.com/search?q=https://elibrary.ru/item.asp%3Fid%3D25586616

Steinfeld, E., & Maisel, J. (2021). Universal design: Creating inclusive environments. New York: Wiley. https://www.wiley.com/en-us/Universal+Design%3A+Creating+Inclusive+Environments-p-9780470399132

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-04-01
Loading...