INSONDA SIYDIK-TANOSIL TIZIMINING EMBRIONAL RIVOJLANISHI, MORFOLOGIK SHAKLLANISHI VA FUNKSIONAL YETILISHI
Keywords:
siydik-tanosil tizimi, embrional rivojlanish, pronefroz, mezonefroz, metanefroz, buyrak, erkak tanosil a’zolari, prostata bezi, spermatogenez.Abstract
Ushbu ish inson organizmidagi siydik-tanosil tizimining embrional rivojlanishi, morfologik shakllanishi va funksional yetilishi masalalariga bag‘ishlangan. Tadqiqotda buyraklarning embrion davridagi ketma-ket rivojlanish bosqichlari — pronefroz, mezonefroz va metanefroz jarayonlari ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, siydik yo‘llari, siydik pufagi hamda erkak tanosil a’zolarining (moyak, urug‘ chiqarish yo‘llari, prostata va qo‘shimcha bezlar) kelib chiqishi va shakllanish mexanizmlari tahlil qilingan.
Annotatsiyada embrional rivojlanish jarayonida mezodermadan hosil bo‘ladigan tuzilmalar, ularning o‘zaro bog‘liqligi va keyinchalik yagona funksional tizimga birlashishi izchil bayon etiladi. Buyrak va siydik chiqarish yo‘llarining rivojlanishi Volf kanali va nefrotomlar bilan bog‘liq holda tushuntiriladi. Erkak tanosil tizimi a’zolarining anatomik tuzilishi va ularning fiziologik vazifalari rivojlanish jarayonlari bilan uzviy bog‘langan holda yoritilgan.
Mazkur ishning ahamiyati shundaki, unda siydik-tanosil tizimi rivojlanishidagi normal jarayonlar bilan bir qatorda, ushbu jarayonlarning buzilishi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan tug‘ma nuqsonlar va klinik holatlarning mohiyati ham ochib berilgan. Ushbu material tibbiyot talabalari, yosh mutaxassislar va anatomiyaga oid ilmiy izlanishlar olib boruvchilar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
Guyton A.C., Hall J.E. Tibbiy fiziologiya. — Toshkent: Ibn Sino nomidagi nashriyot, 2018.
Moore K.L., Persaud T.V.N., Torchia M.G. The Developing Human: Clinically Oriented Embryology. — Philadelphia: Elsevier, 2020.
Sadler T.W. Langman’s Medical Embryology. — Philadelphia: Wolters Kluwer, 2019.
Tortora G.J., Derrickson B.H. Principles of Anatomy and Physiology. — Hoboken: Wiley, 2021.
Junqueira L.C., Carneiro J. Basic Histology. — New York: McGraw-Hill, 2020.
Netter F.H. Atlas of Human Anatomy. — Philadelphia: Elsevier, 2022.
Ross M.H., Pawlina W. Histology: A Text and Atlas. — Philadelphia: Wolters Kluwer, 2018.
Ganong W.F. Review of Medical Physiology. — New York: McGraw-Hill, 2019.
Sherwood L. Human Physiology: From Cells to Systems. — Boston: Cengage Learning, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Normal anatomiya va embriologiya bo‘yicha o‘quv qo‘llanma. — Toshkent, 2017.
Larsen W.J. Human Embryology. — Philadelphia: Churchill Livingstone, 2018.
Williams N.S., Bulstrode C.J.K., O’Connell P.R. Bailey & Love’s Short Practice of Surgery. — London: CRC Press, 2021.
