STRESSNING XOTIRAGA TASIRI
Keywords:
stress, xotira jarayonlari, kortizol, gipokamp, emotsional xotira, PTSD (posttravmatik stress buzilishi), diqqat, immun tizimi, amigdala, miya, altsgeymer, psixolog.Abstract
Ushbu maqolada ilmiy manbalarga tayanib, stress va xotira o‘zaro qanday bog‘langanini tahlil qilgan. Organizm ichki hamda tashqi omillarga javoban stress holatiga tushganda, insonning ruhiy va fiziologik holati o‘zgaradi. Ijobiy hissiyotlarga boy xotiralar esa odamni ruhlantiradi va uni yangi marralarga undaydi. Shuningdek, turli yosh guruhlari alohida tahlil qilingan. Kuchli zo‘riqish bolalarning bilim olishini qiyinlashtiradi. O‘rta yoshdagi insonlar ish joyidagi bosim tufayli xotira susayishiga duch keladi, keksalarda esa demensiya va Altsgeymer xavfi ortadi. Inson bunday holatlarni jilovlashda emotsional intellekt, psixoterapiya hamda atrofdagilarning ko‘magiga tayanishi lozim.
References
Atkinson, R.C. & Shiffrin, R.M. (1968) – Human Memory: A Proposed System and Its Control Processes.
G‘oziyev, E.G‘. (2010) – Umumiy psixologiya
G‘ulomjonov M.M. & Oribboyeva D.D. (2025) – Xotira turlari va uning jarayonlari.
Robert Sapolsky (“Почему у зебр не бывает инфаркта”):
Kelly McGonigal – The Upside of Stress (2015)
Daniel Goleman “Emotional Intelligence
• Ebbinghaus, H. Memory: A Contribution to Experimental Psychology (1885)
• Baddeley, A. Working Memory (1992)
