QON GURUHINING AYRIM KASALLIKLARGA MOYILLIK BILAN BOG'LIQLIGI
Keywords:
qon guruhi, ABO tizimi, kasallikka moyillik, yurak-qon tomir kasalliklari, saraton, trombozAbstract
Ushbu maqolada inson qon guruhlarining ayrim surunkali va yuqumli kasalliklarga moyillik bilan bog'liqligi ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilingan. ABO qon guruhlari tizimi nafaqat qon quyish amaliyotida, balki organizmning turli kasalliklarga qarshilik ko'rsatish yoki ularga moyillik darajasini belgilashda ham muayyan ahamiyatga ega ekanligi bir qator epidemiologik tadqiqotlarda isbotlangan. Xususan, O guruhga mansub shaxslarda oshqozon yara kasalligi, A guruhga mansub shaxslarda yurak-qon tomir va oshqozon saratoni, B guruhga mansub shaxslarda oshqozon osti bezi saratoni va qandli diabet, AB guruhga mansub shaxslarda esa qon ivishi bilan bog'liq asoratlar xavfi nisbatan yuqoriroq ekanligi qayd etilgan. Maqolada ushbu bog'liqlikning mumkin bo'lgan biologik mexanizmlari va amaliy ahamiyati ko'rib chiqilgan.
References
Edgren, G., Hjalgrim, H., Rostgaard, K., et al. (2010). Risk of gastric cancer and peptic ulcers in relation to ABO blood type. American Journal of Epidemiology, 172(11), 1280–1285.
He, M., Wolpin, B., Rexrode, K., et al. (2012). ABO blood group and risk of coronary heart disease in two prospective cohort studies. Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology, 32(9), 2314–2320.
Franchini, M., & Mannucci, P. M. (2013). ABO blood group and thrombotic vascular disease. Thrombosis and Haemostasis, 110(5), 926–934.
Wolpin, B. M., Chan, A. T., Hartge, P., et al. (2009). ABO blood group and the risk of pancreatic cancer. Journal of the National Cancer Institute, 101(6), 424–431.
Liumbruno, G. M., & Franchini, M. (2013). Beyond immunohaematology: the role of the ABO blood group in human diseases. Blood Transfusion, 11(4), 491–499.
Zhang, B. L., He, N., Huang, Y. B., et al. (2014). ABO blood groups and risk of cancer: A systematic review and meta-analysis. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 15(11), 4643–4650.
Alexander, K. S., Zakai, N. A., Gillett, S., et al. (2014). ABO blood type, factor VIII, and incident cognitive impairment in the REGARDS cohort. Neurology, 83(14), 1271–1276.
Dentali, F., Sironi, A. P., Ageno, W., et al. (2012). Non-O blood type is the commonest genetic risk factor for VTE. Seminars in Thrombosis and Hemostasis, 38(5), 535–548.
Garratty, G. (2000). Blood groups and disease: a historical perspective. Transfusion Medicine Reviews, 14(4), 291–301.
Anstee, D. J. (2010). The relationship between blood groups and disease. Blood, 115(23), 4635–4643.